Maqsad va qamrov

“Kriminologiya (O‘zbekiston)” jurnalining maqsadi jinoyatchilik, uning sabablari va oqibatlarini tushunish, jinoyatlarning oldini olish, jabrlanuvchilarni himoya qilish hamda jinoiy odil sudlovni takomillashtirishga qaratilgan yangi nazariy yondashuvlar, empirik tadqiqotlarning original natijalari va metodologik ishlanmalarni tarqatish orqali kriminologiya fanini rivojlantirishdan iborat.

Jurnal kriminologiya, jinoyat siyosati, jinoyatchilik profilaktikasi, huquqni muhofaza qilish faoliyati, jazolarni ijro etish hamda turdosh ijtimoiy va huquqiy fanlar sohasida faoliyat yuritayotgan tadqiqotchilar, universitet o‘qituvchilari, magistrantlar, doktorantlar va mutaxassislar uchun akademik platforma vazifasini bajaradi.

Jurnal original ilmiy maqolalar, sharh maqolalari, nazariy va metodologik ishlar hamda qisqa ilmiy xabarlarni nashrga qabul qiladi. Miqdoriy, sifat, aralash usullarga asoslangan, qiyosiy-huquqiy, eksperimental va kvazieksperimental tadqiqotlar, shuningdek, tizimli sharhlar va metatahlillar qo‘llab-quvvatlanadi.

Ilmiy yo‘nalishlar

  • Kriminologik nazariyalar, tadqiqot usullari va jinoyatchilikni o‘lchash.
  • Jinoyatchilikning sabablari, qonuniyatlari, tendensiyalari va latentligi.
  • Ijtimoiy, jamoaga asoslangan va vaziyatga yo‘naltirilgan profilaktika, jumladan, mahalla institutlari.
  • Viktimologiya, jabrlanuvchilarni himoya qilish va odil sudlovdan foydalanish.
  • Voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi, bolalarni himoya qilish va jinoiy xulqning yoshga bog‘liq dinamikasi.
  • Oiladagi va genderga asoslangan zo‘ravonlik.
  • Jinoyat siyosati, jazo tayinlash va sanksiyalarning samaradorligi.
  • Ozodlikdan mahrum qilish, probatsiya, reabilitatsiya, qayta integratsiya va jinoiy faoliyatni to‘xtatish.
  • Politsiya faoliyati, jamoat xavfsizligi, protsessual adolat va jamoatchilik ishonchi.
  • Korrupsiya, iqtisodiy va moliyaviy jinoyatchilik.
  • Uyushgan va transmilliy jinoyatchilik, odam savdosi, giyohvandlik vositalari va qurolning noqonuniy muomalasi.
  • Kiberjinoyatchilik, raqamli viktimizatsiya va internet firibgarligi.
  • Sun’iy intellekt, jinoyatchilik tahlili, xavflarni baholash va algoritmlarning adolatliligi.
  • Ekologik jinoyatchilik, qiyosiy kriminologiya va profilaktika dasturlarini baholash.

Huquq, kriminalistika, psixologiya, sotsiologiya va texnologiyalarga oid tadqiqotlar jinoyatchilik, viktimizatsiya, profilaktika yoki jinoiy odil sudlovni tushunishga aniq hissa qo‘shsa, jurnalning mavzu doirasiga mos hisoblanadi.

O‘ziga xos ilmiy yondashuv

Jurnalning o‘ziga xos ilmiy yondashuvi O‘zbekiston va Markaziy Osiyoning ijtimoiy, huquqiy va institutsional sharoitlarida jinoyatchilik, viktimizatsiya hamda jinoiy odil sudlovga oid tadqiqotlar natijalarini xalqaro akademik muhokamaga olib chiqishdan iborat.

Mahalliy jamoalar va mahalla institutlarining jinoyatchilik profilaktikasidagi o‘rni, jinoiy odil sudlov sohasidagi islohotlarni baholash, jazolar va reabilitatsiya dasturlarining samaradorligi, jabrlanuvchilarni himoya qilish, shuningdek, raqamlashtirish va transchegaraviy o‘zaro aloqalar sharoitida jinoyatchilikdagi o‘zgarishlarga alohida e’tibor qaratiladi.

Jurnal kriminologik nazariyalarni rivojlantirish va tanqidiy tekshirish, qiyosiy tahlil o‘tkazish hamda turli ijtimoiy sharoitlarda profilaktik yondashuvlarni qo‘llash imkoniyatlarini baholash uchun mintaqaviy ma’lumotlardan foydalanishga ko‘maklashadi. Tadqiqotlarda olingan natijalarning xalqaro ilm-fan uchun ahamiyati hamda xulosalarni o‘rganilgan kontekstdan tashqarida qanday sharoitlarda qo‘llash mumkinligi tushuntirilishi kerak.

Jurnal barcha mamlakatlardan taqdim etiladigan tadqiqotlar, jumladan, boshqa mintaqalarga oid ishlar va xalqaro qiyosiy tadqiqotlar uchun ochiq.

Jurnalning vazifalari

Jurnal quyidagi vazifalarni amalga oshirishga intiladi:

  • kriminologiyada nazariy, empirik va metodologik tadqiqotlarni rivojlantirishni qo‘llab-quvvatlash;
  • akademik hamjamiyat va amaliyotchi mutaxassislar o‘rtasida ilmiy bilimlar hamda tadqiqot natijalari almashinuviga ko‘maklashish;
  • jinoyatchilik profilaktikasi, jabrlanuvchilarni himoya qilish va jinoyat siyosati sohasida qarorlar qabul qilishning ilmiy asoslarini rivojlantirish;
  • profilaktika dasturlari, jazolar, probatsiya va ijtimoiy reintegratsiya choralarining samaradorligini xolis baholashga ko‘maklashish;
  • universitetlar, ilmiy-tadqiqot muassasalari, jinoiy odil sudlov tizimi mutaxassislari va fuqarolik jamiyati tashkilotlari o‘rtasidagi hamkorlikni mustahkamlash;
  • O‘zbekiston va Markaziy Osiyodagi kriminologik tadqiqotlarning xalqaro miqyosda tanilishi va ilmiy ahamiyatini oshirish;
  • yosh tadqiqotchilar va doktorantlarga tadqiqot sifatiga qo‘yiladigan yagona talablar asosida ilmiy ahamiyatga ega natijalarni taqdim etish imkoniyatini yaratish.

Ilmiy hissaga qo‘yiladigan talablar

Jurnal ilmiy yangilik, metodologik asoslanganlik va natijalarning ishonchliligiga ega bo‘lgan hamda kriminologiya va jinoiy odil sudlovga aniq nazariy, empirik yoki metodologik hissa qo‘shadigan ishlarni nashr etadi.

Qo‘lyozmalarda aniq tadqiqot savoli yoki maqsadi, tanlangan yondashuvning asoslanishi, usullar va manbalar tavsifi, natijalar tahlili hamda cheklovlar muhokamasi bo‘lishi kerak. Xulosalar va amaliy tavsiyalar taqdim etilgan dalillarga mos kelishi lozim.

Qonunchilik, sud amaliyoti va huquqni muhofaza qilish amaliyotining tahlili mustaqil ilmiy dalillashni o‘z ichiga olishi hamda olingan xulosalarning kriminologik bilimlar uchun ahamiyatini tushuntirishi kerak.

Insonlar ishtirokidagi hamda shaxsiy yoki maxfiy ma’lumotlardan foydalaniladigan tadqiqotlar jurnalning etik talablariga, jumladan, huquqlarni himoya qilish, ishtirokning ixtiyoriyligi va maxfiylikni ta’minlash talablariga muvofiq bo‘lishi kerak. Bunda bolalar, jabrlanuvchilar va erkinligi cheklangan shaxslarga alohida e’tibor qaratiladi.

ISSN 3060-5369 (Print)