1. Originallik va faqat bitta jurnalga topshirish

Qo‘lyozma original bo‘lib, ilgari aynan bir xil yoki mazmunan sezilarli darajada o‘xshash shaklda chop etilmagan va ayni paytda boshqa jurnalda ko‘rib chiqilmayapti. Bog‘liq nashrlar, dissertatsiyalar, hisobotlar, konferensiya materiallari va oldingi versiyalar haqida tahririyatga ma’lumot berilgan, mazmuniy mosliklar tushuntirilgan.

Ochiq preprint mavjud bo‘lsa, uning havolasi yoki doimiy identifikatori hamda taqrizdan o‘tmagan versiya ekani ko‘rsatilgan. Preprintni joylashtirishning o‘zi qo‘lyozmani ko‘rib chiqishga to‘sqinlik qilmaydi.

2. Jurnal mavzulari va qo‘lyozma turi

Qo‘lyozma jurnalning maqsad va mavzulariga — jinoyatchilik, uning sabablari va oqibatlari, huquqbuzarliklarning oldini olish, viktimologiya, jinoyat siyosati va jinoiy odil sudlovni o‘rganishga mos keladi. Ishning ilmiy hissasi va kengroq auditoriya uchun ahamiyati aniq tushuntirilgan.

Material turi to‘g‘ri tanlangan: tadqiqot yoki sharh maqolasi, qisqa ilmiy xabar, metodologik yoki texnik qayd, amaliy holat tadqiqoti, istiqbolli yo‘nalishlar haqidagi yoki tahririy maqola yoxud muharrirga xat. Tuzilma tanlangan turga va Mualliflar uchun ko‘rsatmalarga mos keladi.

3. Shablon va fayllar to‘plami

Asosiy matn bitta tahrirlanadigan .docx faylida, titul sahifasi esa alohida taqdim etilgan. Saytda e’lon qilingan bo‘lsa, amaldagi rasmiy shablon ishlatilgan. U joylashtirilguniga qadar Mualliflar uchun ko‘rsatmalarga muvofiq tayyorlangan, o‘qishga qulay Times New Roman shrifti, izchil sarlavhalar va sahifa raqamlariga ega bir ustunli qo‘lyozmaga ruxsat beriladi.

LaTeX/Overleaf faqat jurnalning rasmiy paketi mavjud bo‘lganda yoki tahririyat bilan oldindan kelishilganda ishlatiladi. Bunda manba fayllari, bibliografiya, rasmlar, zarur klass va uslublar hamda kompilyatsiya qilingan PDF bitta ZIP arxivida taqdim etilgan. To‘plam tahririyat foydalana olmaydigan tashqi bog‘liqliklarsiz qayta kompilyatsiya qilish imkonini beradi.

Zarur qo‘shimcha materiallar ilova qilingan va aniq belgilangan. Yopiq hujjatlar, ishtirokchilarning shaxsga doir ma’lumotlari va imzolangan rozilik shakllari ochiq ilovalar sifatida yuklanmagan; tahririyat so‘raganda ular uchun xavfsiz uzatish usuli kelishilgan.

4. Titul sahifasi va anonim qo‘lyozma

Alohida titul sahifasida quyidagilar mavjud:

• qo‘lyozma turi va to‘liq sarlavhasi;
• barcha mualliflarning kelishilgan tartibdagi to‘liq ismlari;
• bo‘linmalar va tashkilotlar nomlari;
• har bir tashkilotning shahri, mavjud bo‘lsa pochta indeksi va mamlakati;
• mualliflarning elektron pochta manzillari;
• mavjud bo‘lsa, mualliflarning o‘ziga tegishli haqiqiy ORCID identifikatorlari;
• yozishmalar uchun mas’ul muallifning ismi va aloqa ma’lumotlari;
• minnatdorliklar va mualliflikni aniqlashga imkon beradigan boshqa ma’lumotlar.

Ikki tomonlama anonim taqriz uchun mo‘ljallangan matnda, fayl nomida, hujjat xususiyatlarida, izohlarda va tuzatishlar tarixida mualliflarni aniqlashga imkon beradigan ma’lumotlar yo‘q. Mualliflarning o‘z ishlariga havolalari neytral ifodalangan; zarur manbalar olib tashlanmagan.

To‘liq bayonotlar tahririyatga taqdim etilgan. Anonim versiyada shaxsni aniqlashga imkon beradigan tafsilotlar zarur hollarda neytral ifodalar bilan almashtirilgan, usullar va etikaga oid muhim ma’lumotlar saqlangan. Ochiq preprint mualliflikni aniqlashga imkon berishi mumkinligi hisobga olingan.

5. Til, sarlavha, annotatsiya va kalit so‘zlar

Qo‘lyozma o‘zbek, rus yoki ingliz tilida yozilgan. O‘zbekcha va ruscha qo‘lyozmalar uchun inglizcha sarlavha, annotatsiya va kalit so‘zlar ham taqdim etilgan. Inglizcha maqola uchun qo‘shimcha ruscha yoki o‘zbekcha metama’lumotlar e’lon qilingan shablonda talab etilgan yoki tahririyat so‘ragan bo‘lsa kiritilgan. Tarjimalar asosiy matnga mos keladi.

Sarlavha qisqa, mazmunli va aniq bo‘lib, keraksiz qisqartmalarni o‘z ichiga olmaydi.

Mazkur material turi uchun annotatsiya talab etilganda, u:

• bitta xatboshida berilgan va har bir talab etilgan tilda 200 so‘zdan oshmaydi;
• muammo va maqsadni, tadqiqot dizayni va usullarini, asosiy natijalar hamda xulosani aks ettiradi;
• dizaynga mos bo‘lganda miqdoriy natijalarni, sifat va nazariy ishlarda esa asosiy mavzular, dalillar yoki konseptual hissani ko‘rsatadi;
• izohlanmagan qisqartmalar, keraksiz havolalar yoki asosiy matnda yo‘q ma’lumotlarni o‘z ichiga olmaydi.

Uchtadan o‘ntagacha tegishli kalit so‘z taqdim etilgan.

6. Qo‘lyozma tuzilmasi

Tadqiqot maqolasi odatda quyidagi bo‘limlarni o‘z ichiga oladi:

• Kirish;
• Usullar;
• Natijalar;
• Muhokama;
• Xulosalar.

Tadqiqot maqolasida alohida «Xulosalar» bo‘limi mavjud. Nazariy, sifat va qiyosiy-huquqiy ishlar tuzilmasi aniq tadqiqot savoli, usul, daliliy asos va xulosalar saqlangan holda moslashtirilgan. Sharhlar, tahririy va istiqbolli yo‘nalishlar haqidagi maqolalar, xatlar hamda boshqa materiallar tuzilmasi ularning vazifasiga mos keladi.

To‘plamda zarur bayonotlar, adabiyotlar va matnda havola qilingan barcha qo‘shimcha materiallar mavjud.

7. Usullar va tadqiqotni tekshirish imkoniyati

Nazariy, miqdoriy, sifat, aralash, qiyosiy-huquqiy, eksperimental yoki hisoblash usullari ilmiy baholash, tekshirish va imkon qadar ishni qayta amalga oshirish uchun yetarlicha batafsil bayon qilingan.

Dizaynga qarab quyidagilar ko‘rsatilgan:

• tadqiqot savoli, nazariy asos, tadqiqot joyi va davri;
• ma’lumotlarning kelib chiqishi, tahlil birliklari, tanlash mezonlari, tanlanma hajmi va uning asosi;
• jinoyatchilik, retsidiv, viktimizatsiya va boshqa ko‘rsatkichlar ta’riflari, qayd etilgan va yashirin jinoyatchilik o‘rtasidagi farqlar;
• ma’lumot yig‘ish tartiblari, anketalar, intervyu qo‘llanmalari, kodlash yoki huquqiy manbalarni tanlash qoidalari;
• tahlil usullari, yetishmayotgan ma’lumotlar bilan ishlash, noaniqlikni baholash va cheklovlar;
• miqdoriy ishlarda — tegishli statistik usullar, effekt o‘lchamlari va zarur hollarda intervalli baholar;
• sifat tadqiqotlarida — talqin tamoyillari, tadqiqotchining refleksivligi va tahlil asoslanganligini ta’minlash choralari;
• qiyosiy-huquqiy ishlarda — yurisdiksiyalar tanlovi, qiyoslash mezonlari, manbalar va normativ hujjatlarning tahrirlari;
• hisoblash va sun’iy intellekt modellarida — dasturiy ta’minot, versiyalar, parametrlar, validatsiya, ma’lumotlar sizib o‘tishining oldini olish va tizimli og‘ishlarni baholash;
• qo‘llanadigan protokollar yoki hisobot berish qo‘llanmalari hamda ma’lumotlardan foydalanish cheklanganda tekshirishning ruxsat etilgan usullari.

Tegishli dizayn va dalillarsiz sababiy xulosalar chiqarilmagan. Aniq manzillar, geolokatsiya, ish materiallari va boshqa ma’lumotlar himoya qilinadigan shaxslarni oshkor etmaydi hamda asossiz xavf tug‘dirmaydi.

8. Rasmlar, jadvallar va formulalar

Taqdim etilgan barcha rasmlar, jadvallar va formulalar:

• izchil raqamlangan va matnda raqamlar tartibida tilga olingan;
• format imkon bergan darajada birinchi tilga olingan joyga yaqin joylashtirilgan;
• o‘qilishi aniq va nashr uchun yaroqli;
• belgilar, birliklar va qisqartmalarning zarur izohlariga ega.

Rasm izohlari rasmlar ostida, jadval nomlari jadvallar ustida joylashtirilgan. Jadvallar va formulalar tahrirlanadi; formulalar dumaloq qavs ichidagi arab raqamlari bilan raqamlangan. Zarur grafik manba fayllari ilova qilingan.

Xaritalar, aloqalar tarmog‘i diagrammalari, hujjat tasvirlari va ish materiallaridan iqtiboslar qayta identifikatsiya xavfi bo‘yicha tekshirilgan. Shaxssizlantirish ilmiy mazmunni buzmaydi.

9. Atamalar, qisqartmalar va birliklar

Belgilar, parametrlar, indekslar va qisqartmalar birinchi qo‘llanganda izohlangan; zarur bo‘lsa alohida ro‘yxat taqdim etilgan. Huquqiy tushunchalar tegishli yurisdiksiya hisobga olingan holda tushuntirilgan.

Fizik kattaliklar uchun SI birliklari ishlatilgan. Jinoyatchilik ko‘rsatkichlari uchun kuzatuv birligi, maxraj, hudud va davr ko‘rsatilgan; shaxslar, hodisalar, ishlar va hukm qilish holatlari aralashtirilmagan. Pul ko‘rsatkichlari uchun valyuta va narxlar yili ko‘rsatilgan. Sonli jadvallar va formulalarda o‘nli ajratgich sifatida nuqta ishlatilgan.

10. Ma’lumotlar mavjudligi to‘g‘risidagi bayonot

Har bir qo‘lyozmada yangi yaratilgan va qayta ishlatilgan ma’lumotlarni, shuningdek xulosalarni tasdiqlovchi boshqa resurslarni qamrab oladigan Ma’lumotlar mavjudligi to‘g‘risidagi bayonot mavjud.

Bayonotda tegishli holatlar ko‘rsatilgan:

• ochiq resurslar uchun — repozitoriy, versiya, doimiy identifikator va foydalanish shartlari;
• nazorat qilinadigan foydalanish uchun — ma’lumotlarni saqlovchi mas’ul tomon, so‘rov yuborish kanali, foydalanish mezonlari va uzatishga ruxsat berish vakolati;
• cheklangan resurslar uchun — aniq huquqiy, etik, shartnomaviy, maxfiylik yoki xavfsizlik cheklovlari va tekshirishning ruxsat etilgan muqobil usullari;
• yangi ma’lumotlar to‘plami yaratilmagan bo‘lsa — ishning xususiyati va foydalanilgan nashr etilgan manbalar yoki tahliliy materiallar.

«Asoslangan so‘rov bo‘yicha» iborasi faqat amalda ishlaydigan foydalanish mexanizmi mavjud bo‘lganda qo‘llangan. Mavjud ma’lumotlarni qayta tahlil qilish ma’lumotsiz ish sifatida ko‘rsatilmagan. Maqoladan ochiq foydalanish shaxsga doir ma’lumotlar yoki yopiq materiallarni e’lon qilish majburiyatini anglatmaydi.

11. Etik ruxsat va xabardor qilingan holda rozilik

Talab etilganda, zarur etik ruxsat tegishli ish boshlanishidan oldin olingan. Qo‘lyozmada vakolatli organ, mavjud bo‘lsa ruxsat raqami va sanasi, xabardor qilingan holda ixtiyoriy rozilik olish tartibi hamda zarur hollarda shaxsni aniqlash mumkin bo‘lgan materiallarni nashr qilish uchun alohida rozilik ko‘rsatilgan.

Etik ruxsat yoki rozilik olishdan ozod etilish vakolatli organ va qo‘llanadigan asos ko‘rsatilgan holda tushuntirilgan. «Tatbiq etilmaydi» bayonoti ishning xususiyati bilan asoslangan; ma’lumotlarning ochiqligi yoki insonlar bilan bevosita aloqa bo‘lmagani o‘z-o‘zidan ozod etish asosi deb hisoblanmagan.

Voyaga yetmaganlar, jabrlanuvchilar, guvohlar, qamoqda saqlanayotganlar, mahkumlar va qaram munosabatlardagi ishtirokchilar uchun qo‘shimcha himoya choralari nazarda tutilgan. Ma’muriyat ruxsati talab etiladigan etik ruxsat va ishtirokchi roziligining o‘rnini bosmaydi. Majburlash va qayta identifikatsiya xavflari baholangan.

12. Majburiy bayonotlar

Qo‘lyozma to‘plamida quyidagi masalalar bo‘yicha barcha tegishli bayonotlar mavjud:

• qo‘llanadigan CRediT rollari orqali mualliflar hissasi, shu jumladan yakka muallifli ishlarda;
• moliyalashtirish va moliyalashtiruvchi tashkilotlarning roli;
• etik ruxsat;
• ishtirok etishga va nashr qilishga rozilik;
• ma’lumotlar mavjudligi;
• minnatdorliklar;
• manfaatlar to‘qnashuvi;
• jurnal siyosatiga ko‘ra oshkor etilishi kerak bo‘lgan sun’iy intellekt vositalaridan foydalanish.

Bayonotlar haqiqiy holatni aks ettiradi. Moliyalashtirish yoki manfaatlar to‘qnashuvi bo‘lmasa, bu aniq yozilgan; «Tatbiq etilmaydi» faqat asosli hollarda ishlatilgan.

Generativ tarjima va oshkor etilishi talab etiladigan boshqa sun’iy intellekt qo‘llanishi vosita, versiya yoki foydalanish sanasi, vazifa, tegishli qismlar va inson tomonidan tekshirish tartibi bilan bayon qilingan. Tadqiqotda qo‘llanishi «Usullar» bo‘limida ham ko‘rsatilgan. Mazmun yaratmaydigan yoki uni sezilarli o‘zgartirmaydigan odatiy imlo va format tekshiruvi alohida oshkor etishni talab qilmaydi.

13. Mualliflik

Barcha ko‘rsatilgan mualliflar jurnalning mualliflik mezonlariga javob beradi, salmoqli hissa qo‘shgan, qo‘lyozmani ma’qullagan va mazkur mezonlarda belgilangan javobgarlikni qabul qilgan. Mualliflar tartibi barcha hammualliflar bilan kelishilgan.

CRediT haqiqiy hissani tavsiflaydi va mualliflik mezonlarining o‘rnini bosmaydi. Lavozim, moliyalashtirish yoki foydalanishga ruxsat berishning o‘zi muallif sifatida ko‘rsatilishga asos bo‘lmaydi. Mualliflik mezonlariga javob bermaydigan ishtirokchilar ularning roziligi bilan minnatdorliklarda tilga olingan. Sun’iy intellekt vositalari muallif sifatida ko‘rsatilmagan.

14. Adabiyotlar

Jurnalning raqamli iqtibos uslubi qo‘llangan. Manbalar:

• birinchi tilga olinishi tartibida raqamlangan;
• kvadrat qavsda keltirilgan: [1], [2,3] yoki [4–6];
• DOI mavjud bo‘lsa, tekshirilgan va ishlaydigan DOI havolalarini o‘z ichiga oladi;
• jurnal nomlarining tekshirilgan standart qisqartmalaridan, ular bo‘lmasa to‘liq nomlardan foydalanadi;
• qo‘lyozmada havola qilingan taqdirdagina adabiyotlar ro‘yxatiga kiritilgan;
• aniqligi, to‘liqligi va nashr holati bo‘yicha tekshirilgan.

To‘g‘ridan-to‘g‘ri iqtibosda sahifa, xatboshi yoki boshqa tegishli joy ko‘rsatkichi berilgan. Normativ hujjatlar va sud qarorlari uchun yurisdiksiya, sana, rekvizitlar, qo‘llanadigan tahrir va rasmiy manba oshkor etishga ruxsat berilgan hajmda keltirilgan.

Kirill yozuvidagi bibliografik yozuvlar izchil ravishda lotin yozuvida berilgan; transliteratsiya qilingan sarlavhadan so‘ng kvadrat qavsda inglizcha tarjima keltirilgan va asl til ko‘rsatilgan. Dastlab lotin yozuvida chop etilgan o‘zbekcha manbalarning asl yozilishi saqlangan. DOI va bibliografik ma’lumotlar uydirilmagan.

15. Tadqiqot halolligi va uchinchi shaxslar materiallari

Qo‘lyozmada plagiat, ma’lumotlarni to‘qib chiqarish yoki soxtalashtirish, takroriy nashr, ma’lumotlar yoki tasvirlarni nomaqbul o‘zgartirish, iqtiboslarni manipulyatsiya qilish, uydirma manbalar yoki tadqiqot etikasining boshqa buzilishlari yo‘q.

Uchinchi shaxslarga tegishli rasmlar, jadvallar, fotosuratlar, anketalar, dasturlar, ma’lumotlar to‘plamlari va boshqa materiallar uchun zarur ruxsatlar olingan yoxud tegishli litsenziyalar yoki foydalanishning ruxsat etilgan asoslari tekshirilgan va ularga rioya qilingan. Manbalar va alohida foydalanish shartlari ko‘rsatilgan. Yopiq materiallar tegishli vakolatsiz ishlatilmagan yoki uzatilmagan.

16. Mualliflik huquqi va litsenziya

Mualliflar mualliflik huquqini saqlab qolishini, jurnal va nashriyotchi sifatidagi institutga birinchi nashrning mutlaq bo‘lmagan huquqlarini hamda maqolani tarqatish va saqlash uchun zarur huquqlarni berishini tushunadi.

Amaldagi Ochiq foydalanish siyosati doirasida nashr etiladigan maqolalar Creative Commons Attribution 4.0 International — CC BY 4.0 litsenziyasi asosida tarqatiladi. Mualliflar ushbu litsenziya shartlari va jurnalning Mualliflik huquqi va litsenziyalash siyosati bilan tanishgan.

Litsenziya avvalgi nashrlarga, barcha bog‘liq ma’lumotlarga yoki alohida shartlar qo‘llanadigan uchinchi shaxslar materiallariga avtomatik tatbiq etilmaydi. Maxfiylik va shaxsga doir ma’lumotlarni himoya qilish talablari o‘z ahamiyatini saqlaydi.

17. Nashr to‘lovlari

Mualliflar amaldagi Nashr to‘lovlari (APC) siyosati bilan tanishgan. Qo‘lyozma topshirish uchun haq olinmaydi. Standart APC har bir maqola uchun 100 AQSH dollarini tashkil etadi va qo‘llanadigan hollarda faqat maqola nashrga rasman qabul qilinganidan keyin so‘raladi.

2026-yil 31-dekabrgacha, shu kun ham kiradi, nashr bilan bog‘liq barcha xarajatlar O‘zbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti budjetidan qoplanadi; mualliflardan APC olinmaydi. Ushbu davr tugaganidan keyingi o‘tish shartlari e’lon qilingan to‘lovlar siyosati bilan belgilanadi.

APC maqolani qabul qilish uchun to‘lov emas. To‘lov, chegirma, undan ozod etish yoki institutsional qo‘llab-quvvatlash taqriz va tahririy qarorga ta’sir qilmaydi.

18. Yakuniy tasdiq

Barcha mualliflar topshirilayotgan yakuniy versiyani, mualliflar tartibini va bayonotlarni ko‘rib chiqqan hamda ma’qullagan. Yozishmalar uchun mas’ul muallif qo‘lyozma fayllari va topshirish metama’lumotlarining aniqligi, to‘liqligi va o‘zaro muvofiqligini tasdiqlaydi.

Rasmiy topshirish tizimidagi barcha majburiy maydonlar va tasdiqlar to‘ldirilgan. Tahririyat boshqa usulni kelishmagan bo‘lsa, qo‘lyozma shu tizim orqali topshiriladi. Ushbu ro‘yxat bo‘yicha tekshirish rasmiy topshirishni yakunlashning o‘rnini bosmaydi va maqolaning qabul qilinishini kafolatlamaydi.

To‘liq bo‘lmagan topshirishlar va aloqa ma’lumotlari

To‘plami to‘liq bo‘lmagan yoki texnik nomuvofiqliklarga ega qo‘lyozma keyingi tahririy baholash yoki taqrizdan oldin tuzatish uchun yozishmalar uchun mas’ul muallifga qaytarilishi mumkin. Ehtimoliy etik buzilishlar jurnalning tegishli siyosatlari bo‘yicha ko‘rib chiqiladi.

«Kriminologiya (O‘zbekiston)» jurnali tahririyati

Elektron pochta: info@uzkti.uz. Murojaatda qo‘lyozma nomi yoki raqamini va savol mazmunini ko‘rsating. Maxfiy ma’lumotli hujjatlar faqat kelishilgan xavfsiz usulda uzatiladi.