Jurnal haqida

Kriminologiya (O‘zbekiston) — O‘zbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti tomonidan ta’sis etilgan va nashr qilinadigan xalqaro ilmiy-amaliy jurnal. O‘zbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti Institut jurnalning ilmiy va tahririy rahbarligini ta’minlaydi.

Jurnal jinoyatchilik, uning sabablari va oqibatlari, viktimizatsiya, jinoyatchilikning oldini olish va jinoiy odil sudlov masalalariga oid original ilmiy maqolalar, sharhlar, nazariy va metodologik ishlar hamda qisqa ilmiy xabarlarni nashr etadi.

Jurnal 2025-yil 23-yanvar kuni O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi tomonidan ro‘yxatdan o‘tkazilgan (ro‘yxatga olish raqami C-5669705; guvohnoma № 1939579).

Bosma ISSN: 3060-5369

Jurnalning maqsadi kriminologik bilimlarni rivojlantirish, ilmiy dalillarga asoslangan siyosat va amaliyotni qo‘llab-quvvatlash hamda milliy va xalqaro ilmiy hamkorlikni mustahkamlashdan iborat. Jurnal turli mamlakatlardagi tadqiqotchilar va amaliyotchilarni, ayniqsa O‘zbekiston va Markaziy Osiyo masalalariga hamda ushbu tadqiqotlarning xalqaro ilm-fan uchun ahamiyatiga e’tibor qaratgan holda, hamkorlikka chorlaydi.

Miqdoriy, sifat, aralash usullar, qiyosiy-huquqiy va nazariy tadqiqotlar qabul qilinadi. Qo‘lyozmalarda aniq tadqiqot savoli yoki maqsadi bayon etilishi, usullar va manbalar tavsiflanishi, cheklovlar muhokama qilinishi hamda qonunchilik yoki institutsional faoliyatni faqat tavsiflashdan tashqari ilmiy hissa ko‘rsatilishi lozim.

Fan sohasi

Ijtimoiy fanlar.

Fan toifalari

Jurnalning qamrovi Scopusda qo‘llaniladigan All Science Journal Classification (ASJC) tasnifidagi quyidagi toifalarga mos keladi:

  • Huquq — ASJC 3308.
  • Sotsiologiya va siyosatshunoslik — ASJC 3312.

Jurnal kriminologiya va jinoiy odil sudlov, jumladan jinoyatchilikning oldini olish, jinoiy siyosat hamda tegishli huquqiy va ijtimoiy tadqiqotlarga ixtisoslashgan.

Tadqiqot mavzulari

  • Kriminologik nazariyalar, tadqiqot usullari va jinoyatchilikni o‘lchash.
  • Jinoyatchilik sabablari, shakllari, tendensiyalari va yashirin ko‘lamlari.
  • Ijtimoiy, hamjamiyatga asoslangan va vaziyatga yo‘naltirilgan jinoyatchilik profilaktikasi, shu jumladan mahalla institutlari.
  • Viktimologiya, jabrlanuvchilarni himoya qilish va odil sudlovdan foydalanish imkoniyati.
  • Voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi, bolalarni himoya qilish va jinoiy xulq-atvordagi yoshga bog‘liq o‘zgarishlar.
  • Oilaviy va genderga asoslangan zo‘ravonlik.
  • Jinoiy siyosat, jazo tayinlash va sanksiyalar samaradorligi.
  • Ozodlikdan mahrum etish, probatsiya, reabilitatsiya, reintegratsiya va jinoyatchilikdan voz kechish.
  • Politsiya faoliyati, jamoat xavfsizligi, protsessual adolat va jamoatchilik ishonchi.
  • Korrupsiya, iqtisodiy va moliyaviy jinoyatlar.
  • Uyushgan va transmilliy jinoyatchilik, odam savdosi, giyohvand moddalar va qurollarning noqonuniy muomalasi.
  • Kiberjinoyatchilik, raqamli viktimizatsiya va onlayn firibgarlik.
  • Sun’iy intellekt, jinoyatchilikni tahlil qilish, xavfni baholash va algoritmik adolatlilik.
  • Ekologik jinoyatlar, qiyosiy kriminologiya va profilaktika dasturlarini baholash.

Huquq, sud ekspertizasi, psixologiya, sotsiologiya va texnologiya sohalaridagi tadqiqotlar jinoyatchilik, viktimizatsiya, profilaktika yoki jinoiy odil sudlovni tushunishga aniq hissa qo‘shgan taqdirda jurnal qamroviga kiradi.

Nashr davriyligi

Kriminologiya (O‘zbekiston) yiliga ikki marta nashr etiladi. Har bir sonda kamida oltita ilmiy maqola chop etiladi.

Qo‘lyozmalar yil davomida qabul qilinadi. Ilmiy maqolalar dastlabki tahririy baholash, mustaqil taqriz, zarur tuzatishlar va yakuniy qabuldan so‘ng nashr etiladi. Qo‘lyozmani topshirish uning qabul qilinishi yoki belgilangan muddatda nashr etilishini kafolatlamaydi.

Nashr tillari

Jurnal qo‘lyozmalarni o‘zbek, rus va ingliz tillarida qabul qiladi. Har bir ilmiy maqolada ingliz tilidagi sarlavha, annotatsiya va kalit so‘zlar, shuningdek mualliflarning ism-familiyalari va tashkilotga mansubligi lotin yozuvida ko‘rsatilishi shart. Til va formatlash talablari Mualliflar uchun qo‘llanmada belgilangan.

Ochiq foydalanish va mualliflik huquqi

Jurnal nashr etilgan maqolalarga obuna, ro‘yxatdan o‘tish yoki embargo davrisiz darhol ochiq foydalanishni ta’minlaydi.

Maqolalar Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida nashr etiladi. Bu mualliflar va manba ko‘rsatilishi, litsenziyaga havola berilishi va kiritilgan o‘zgartirishlar qayd etilishi sharti bilan, jumladan tijorat maqsadlarida, ulashish va moslashtirishga ruxsat beradi. Uchinchi shaxs materiallari litsenziya bilan faqat tegishli huquq egasining bayonotida ruxsat etilgan doirada qamrab olinadi.

Mualliflar mualliflik huquqini o‘zlarida saqlab qoladilar va jurnalga birinchi nashr huquqini beradilar. Har bir maqolada tegishli litsenziya ko‘rsatiladi. Ilgari nashr etilgan materiallarga yangi litsenziya avtomatik ravishda tatbiq etilmaydi.

Taqrizlash

Ilmiy maqolalar, sharh maqolalari va qisqa ilmiy xabarlar ikki tomonlama anonim taqrizlashdan o‘tkaziladi. Mualliflar anonimlashtirilgan qo‘lyozma va alohida titul varag‘ini topshiradilar; muallif va taqrizchilarning shaxsi bir-biridan yashiriladi.

Dastlabki tahririy saralashdan so‘ng qo‘lyozmalar kamida ikki nafar mustaqil taqrizchi tomonidan, tegishli ekspertizaga ega va manfaatlar to‘qnashuvi bo‘lmagan holda baholanadi. Baholash originallik, nazariy yoki amaliy hissa, metodologik puxtalik, dalillarning yetarliligi, etik talablarga muvofiqlik hamda xulosalarning natijalar bilan qay darajada asoslanganini qamrab oladi.

Bosh muharrir yoki vakolatli muharrir taqrizlar va mualliflarning javoblarini hisobga olgan holda qo‘lyozmani qabul qilish, tuzatish talab qilish yoki rad etish haqida qaror qabul qiladi. Manfaatlar to‘qnashuviga ega muharrirlar qo‘lyozmani ko‘rib chiqishdan chetlashtiriladi. Tahrir hay’ati a’zolari tomonidan topshirilgan materiallar xuddi shu standartlar asosida mustaqil muharrir tomonidan ko‘rib chiqiladi.

Tahririy materiallar va e’lonlar taqrizdan o‘tgan ilmiy materiallardan alohida belgilanadi. Apellyatsiyalar va shikoyatlar jurnalning e’lon qilingan tartiblariga muvofiq ko‘rib chiqiladi.

Muassis va nashriyot majburiyatlari

Muassis, noshir va mas’ul ilmiy muassasa:
O‘zbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti.

Institut jurnalga tashkiliy va moliyaviy ko‘mak ko‘rsatadi. Institutning Tahririy-nashriyot markazi bosmaga tayyor maketni tayyorlaydi va jurnalni chop etadi.

2026-yil 1-son chiqish ma’lumotlarida Birlashgan Millatlar Tashkilotining Giyohvand moddalar va jinoyatchilik bo‘yicha boshqarmasi (UNODC)ning mintaqaviy vakolatxonasi hamda Turkiya hamkorlik va muvofiqlashtirish agentligi (TIKA) hammuassislar sifatida ko‘rsatilgan.

Ilmiy baholash, taqrizlash va qo‘lyozmani qabul qilishga oid qarorlar Bosh muharrir va vakolatli muharrirlar vakolatiga kiradi. Muassis, noshir va moliyalashtiruvchi sifatida Institut tahririy mustaqillikni ta’minlaydi. Institutsional, tijorat va moliyaviy manfaatlar taqriz mazmunini yoki nashrga oid qarorlarni belgilamaydi.

Nashr va tadqiqot etikasi

Jurnalning etik siyosatlari Nashr etikasi qo‘mitasining (COPE) Asosiy amaliyotlariga asoslanadi. Mualliflar moliyalashtirish manbalari, manfaatlar to‘qnashuvi va individual hissalarni oshkor qiladilar hamda o‘z ishlarining aniqligi va yaxlitligi uchun javobgardirlar.

Odamlar, intervyular, so‘rovnomalar, ish materiallari yoki shaxsni aniqlash mumkin bo‘lgan ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan tadqiqotlarda tegishli etik ruxsat yoki undan ozod etish holati, rozilik olish tartiblari va maxfiylikni ta’minlash choralari ko‘rsatilishi shart. Bunday rozilik talab etilgan hollarda tashkilot ruxsati ishtirokchilarning ixtiyoriy roziligini almashtirmaydi.

Bolalar, qamoqda saqlanayotgan shaxslar, jabrlanuvchilar va majburlash yoki zarar xavfi ostidagi boshqa ishtirokchilar uchun qo‘shimcha himoya choralari qo‘llaniladi. Ishtirok etish shaxsning muomalasi, jazosi yoki xizmatlardan foydalanish imkoniyatiga ta’sir qilmasligi kerak. Shaxsni aniqlashga imkon beruvchi ma’lumotlar, jumladan turli tafsilotlarni birlashtirish orqali qayta identifikatsiya qilish xavfiga qarshi, himoyalanishi lozim.

Tadqiqot ma’lumotlari va sun’iy intellekt

Empirik maqolalarda foydalanish tartibini yoki asoslangan cheklovlarni tavsiflovchi ma’lumotlar mavjudligi haqidagi bayonot bo‘lishi shart. Ochiq ma’lumotlarga oid talab shaxsiy, maxfiy yoki cheklangan ma’lumotlarni oshkor qilishni oqlamaydi. Imkon qadar tegishli anonimlashtirish, umumlashtirish yoki nazorat qilinadigan foydalanish usullaridan foydalanish lozim.

Generativ sun’iy intellekt muallif sifatida ko‘rsatilishi mumkin emas. Qo‘lyozmani tayyorlashda SIdan mazmunli foydalanish oshkor qilinishi, undan tadqiqot usuli sifatida foydalanish esa hujjatlashtirilishi shart. Mualliflar SI natijalari va havolalarini tekshiradilar. Taqrizchilar va muharrirlar maxfiy qo‘lyozmalarni ommaga ochiq SI xizmatlariga yuklamaydilar va ilmiy baholashni SIga topshirmaydilar. SIdan foydalanishning o‘zi qoidabuzarlikni anglatmaydi; faqat SI-detektor ko‘rsatkichi rad etish uchun asos bo‘la olmaydi.

Mualliflar to‘lovlari

Qo‘lyozma topshirish yoki taqrizlash uchun hech qanday to‘lov olinmaydi.

Qabul qilingan bitta maqolani qayta ishlash va nashr etish uchun standart to‘lov — Article Processing Charge (APC) — 100 AQSH dollarini tashkil etadi.

2026-yil 31-dekabrni ham qo‘shgan holda shu sanagacha maqolalarni tayyorlash va nashr etish bilan bog‘liq barcha xarajatlar O‘zbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti budjeti hisobidan to‘liq qoplanadi. Mualliflar APC va boshqa barcha nashr to‘lovlaridan ozod etiladi.

Ushbu imtiyoz 2026-yil 31-dekabr sanasidan kechiktirmay nashrga rasman qabul qilingan maqolalarga, shu jumladan ushbu sanadan keyin nashr etiladigan maqolalarga ham tatbiq etiladi. Faqat dastlabki topshirish sanasining o‘zi imtiyozga ega bo‘lishni belgilamaydi.

Nashrga rasman 2027-yil 1-yanvar yoki undan keyin qabul qilingan maqolalar uchun har bir maqola uchun 100 AQSH dollari miqdorida APC qo‘llaniladi. To‘lov faqat yakuniy qabuldan keyin so‘raladi. Rad etilgan qo‘lyozmalar uchun APC olinmaydi.

To‘lov tartiblari va qo‘shimcha imtiyozlar yoki chegirmalar haqidagi ma’lumotlar Mualliflar to‘lovlari sahifasida e’lon qilinadi. Yashirin yoki avval oshkor qilinmagan to‘lovlarga yo‘l qo‘yilmaydi. Institut moliyalashtirishi, APC to‘lovlari va imtiyozlar taqrizlash yoki tahririy qarorlarga ta’sir qilmaydi.

Plagiat va tadqiqotdagi qoidabuzarliklar

Plagiat, oshkor qilinmagan takroriy nashr, bir vaqtning o‘zida bir nechta jurnallarga topshirish, ma’lumotlarni uydirish yoki soxtalashtirish, tasvirlarni chalg‘ituvchi tarzda o‘zgartirish, iqtiboslar bilan manipulyatsiya qilish va mualliflikni noto‘g‘ri ko‘rsatish taqiqlanadi.

Qo‘lyozmalar originallik nuqtai nazaridan baholanadi. Matn o‘xshashligini aniqlash dasturlari qo‘llanilganda, hisobotlar kontekstda talqin qilinadi; faqat o‘xshashlik foizining o‘zi plagiat mavjudligini isbotlamaydi.

Qoidabuzarlik haqidagi da’volar xolis ko‘rib chiqiladi va mualliflarga javob berish imkoniyati taqdim etiladi. Aniqlangan holatlarga qarab, jurnal qo‘lyozmani rad etishi yoki tuzatish, tashvish bildirish yoxud maqolani qaytarib olish haqidagi bildirishnomani e’lon qilishi mumkin. Nashrdan keyingi bildirishnomalarda tegishli maqola aniq ko‘rsatiladi va ko‘rilgan chora tushuntiriladi; nashr etilgan material bildirishnomasiz o‘zgartirilmaydi yoki olib tashlanmaydi. Batafsil tartiblar jurnalning tegishli siyosatlarida bayon etilgan.

ISSN 3060-5369 (Print)