KTI Logo
UZ EN RU
Home Journals Articles Conferences News πŸ“ Submit an Article
Criminology β†’ Volume 1, Issue 1

Criminological Analysis of Crime in High-Criminogenic Neighborhoods and Measures for Its Early Prevention

Isamidin Ismailov, Muzaffar Ziyodullayev
25.03.2025 Research UZ πŸ”“ Open Access πŸ‘ 6 Β· πŸ“₯ 2

Annotation / Abstract

Abstract. This article examines the criminological characteristics of crime in mahallas with a difficult criminogenic situation and scientific approaches to their early prevention, as well as the reforms being carried out in Uzbekistan in this area. Based on a comparative analysis of crimes in mahallas with a difficult criminogenic situation, the perpetrators and their causes, as well as the enabling conditions, an attempt is made to identify their specific criminological characteristics, and certain considerations are made on the effective organization ofearlycrime prevention in such mahallas.

Full text

Muhokama / Discussions

Oxirgi yillarda O'zbekistonda mahallalarning jamiyat taraqqiyotining barcha sohalarida, shu jumladan hududda kriminogen vaziyatni barqarorlashtirish, jamoat tartibi va xavfsizligini, huquqbuzarliklar profilaktikasini ta'minlash, obod va sog'lom ma'naviy-ruhiy hamda xavfsiz muhitni yaratish sohasidagi rolini oshirish borasida tizimli islohotlar amalga oshirib kelinmoqda. Ularni shartli ravishda quyidagi uch bosqichga ajratib tahlil qilishga harakat qilamiz.

Birinchi bosqichda, jamiyatda jamoatchilik boshqaruvi tizimini takomillashtirish, xususan, mahallaning jamiyat boshqaruvidagi o'rni va faoliyati samaradorligini oshirish, mahallaning jamiyat hayotidagi rolini kuchaytirish maqsadida quyidagi chora-tadbirlar amalga oshirildi:

  • mahallalarda ijtimoiy-ma'naviy muhitning barqarorligini saqlash, sog'lom turmush tarzini yanada mustahkamlash, sog'lom va barkamol avlodni tarbiyalashda jamoat tashkilotlarining ijtimoiy hamkorligi keng yo'lga qo'yildi;
  • mahallalarda zamonaviy sport maydonchalari barpo etildi, uyushmagan yoshlar o'rtasida musobaqalar tashkil etilishi yo'lga qo'yildi;
  • mahallalarda huquqbuzarlik va jinoyat sodir etgan fuqarolarning xatti-harakatlarini muhokama qilish amaliyoti keng joriy etildi;
  • mahalladan turib barcha davlat organlariga murojaat qilish hamda ularning rahbarlari bilan muloqot qilish tizimi yaratildi;
  • fuqarolarning o'z mahallasi hayotidagi ishtirokini kuchaytirish hamda davlat organlari va mahallalar o'rtasida to'g'ridan-to'g'ri aloqalarni ta'minlash mexanizmlari joriy etildi [31].

References

Foydalanilgan manbalar / References

  1. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 26-martdagi "Jamoat xavfsizligini ta'minlash va jinoyatchilikka qarshi kurashish sohasida ichki ishlar organlari faoliyatini sifat jihatidan yangi bosqichga ko'tarish chora-tadbirlari to'g'risida"gi PF-6196-son Farmoni. https://lex.uz/docs/5344118
  2. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi "2022–2026-yillarga mo'ljallangan Yangi O'zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to'g'risida"gi PF-60-son Farmoni. https://lex.uz/docs/5841063
  3. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi "O'zbekiston – 2030" strategiyasi to'g'risidagi PF-158-son Farmoni. https://lex.uz/docs/6600413
  4. O'zbekiston Respublikasining 2014-yil 14-maydagi "Huquqbuzarliklar profilaktikasi to'g'risida"gi O'RQ-371-son Qonuni. https://www.lex.uz/acts/2387357
  5. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 29-noyabrdagi "O'zbekiston Respublikasi jamoat xavfsizligi konsepsiyasini tasdiqlash va uni amalga oshirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi PF-27-son Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/5749291
  6. Ismailov I., Muxamedov O'X., Ziyodullayev M.Z., Muxtarov I.S. va boshq. Ichki ishlar idoralaridagi islohotlar – tinchlik va osoyishtalik garovi: Monografiya / Mas'ul muharrir Sh.T. Ikramov. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2014. – 272 b.
  7. Ichki ishlar organlarining tayanch punktlarini boshqarishni takomillashtirish: Monografiya. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2018. – 280 b.; Ziyodullayev M.Z. Ichki ishlar organlarining tayanch punktlarini boshqarishni takomillashtirish: Yurid. fan. dok. (DSc) dis. – T., 2019. – 235 b.
  8. Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatlarni jilovlash bo'yicha "fuqarolar", "oilabay" va "mahallabay" ishlash tizimini tashkil etish metodikasi: O'quv-metodik qo'llanma / M.Z. Ziyodullayev, A.S. Tursunov, A.Sh. Murodov va boshq. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2021. – 125 b.
  9. Firibgarlik jinoyatlarining barvaqt oldini olish bo'yicha hudud metodikasi (Toshkent shahar Chilonzor tumani misolida): O'quv-amaliy qo'llanma / M.Z. Ziyodullayev, Sh.A. Kulmatov, B.N. Rashidov va boshq.; Mas'ul muharrir R.A. Xatamov. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2021. – 691 b.
  10. O'g'irlik jinoyatlarining barvaqt oldini olish bo'yicha hudud metodikasi (Toshkent shahar Chilonzor tumani misolida): O'quv-amaliy qo'llanma / M.Z. Ziyodullayev, O.A. Kamalov, F.A. Primov va boshq.; Mas'ul muharrir R.A. Xatamov. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2021. – 67 b.; Ziyodullayev M.Z., Yuldashev M.O. Xorazm viloyatida o'g'rilik jinoyatlarining bugungi holati va ularning barvaqt oldini olish yo'llari // Eurasian Journal of Law, Finance and Applied Sciences. – B. 4–8.
  11. Talonchilik jinoyatlarining barvaqt oldini olish bo'yicha hudud metodikasi (Toshkent shahar Chilonzor tumani misolida): O'quv-amaliy qo'llanma / M.Z. Ziyodullayev, B.A. Saidov, A.O. Sharofutdinov va boshq.; Mas'ul muharrir R.A. Xatamov. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2021. – 71 b.
  12. Bezorilik jinoyatlarining barvaqt oldini olish bo'yicha hudud metodikasi (Toshkent shahar Chilonzor tumani misolida): O'quv-amaliy qo'llanma / M.Z. Ziyodullayev, B.A. Rajabov, B.B. Murodov va boshq.; Mas'ul muharrir R.A. Xatamov. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2021. – 80 b.
  13. Ziyodullayev M.Z. O'lim bilan bog'liq yo'l-transport hodisalarining barvaqt oldini olishga doir ayrim mulohazalar (Jizzax viloyati misolida) // Huquqiy olam: ilmiy-amaliy jurnal. – 2023. – β„–3. – B. 41–50.
  14. Uyushmagan yoshlar bilan ishlash va ular o'rtasida huquqbuzarliklarning erta profilaktikasini tashkil etish metodikasi (Toshkent shahri Yunusobod tumani misolida): O'quv-amaliy qo'llanma / M.Z. Ziyodullayev, T.B. Mamatqulov, Q.A. Saidqulov va boshq. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2022. – 41 b.
  15. Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikni jilovlash bo'yicha "fuqarobay" ishlash metodikasi (Qoraqalpog'iston Respublikasi Kegeyli tumani "Nurli bo'ston" mahallasi misolida): O'quv-metodik qo'llanma / R.A. Xatamov, M.Z. Ziyodullayev, R.O. Nigmatov va boshq. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 248 b.
  16. Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikni jilovlash bo'yicha "fuqarolar" ishlash metodikasi (Andijon tumani "Sultonobod" mahallasi misolida): O'quv-metodik qo'llanma / R.A. Xatamov, M.Z. Ziyodullayev, R.O. Nigmatov va boshq. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 232 b.
  17. Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikni jilovlash bo'yicha "fuqarobay" ishlash metodikasi (Buxoro shahri "Piridastgir" mahallasi misolida): O'quv-metodik qo'llanma / R.A. Xatamov, M.Z. Ziyodullayev, R.O. Nigmatov va boshq. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 208 b.
  18. Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikni jilovlash bo'yicha "fuqarolar" ishlash metodikasi (Jizzax viloyati Zafarobod tumani "Chimqo'rg'on" mahallasi misolida): O'quv-metodik qo'llanma / R.A. Xatamov, M.Z. Ziyodullayev, R.O. Nigmatov va boshq. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 232 b.
  19. Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikni jilovlash bo'yicha "fuqarolar" ishlash metodikasi (Qarshi shahri "G'afur G'ulom" mahallasi misolida): O'quv-metodik qo'llanma / R.A. Xatamov, M.Z. Ziyodullayev, R.O. Nigmatov va boshq. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 216 b.
  20. Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikni jilovlash bo'yicha "fuqarolar" ishlash metodikasi (Namangan shahri "Guliston" mahallasi misolida): O'quv-metodik qo'llanma / R.A. Xatamov, M.Z. Ziyodullayev, A.S. Tursunov va boshq. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 216 b.
  1. Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikni jilovlash bo'yicha "fuqarolar" ishlash metodikasi (Navoiy shahri "Yoshlik" mahallasi misolida): O'quv-metodik qo'llanma / R.A. Xatamov, M.Z. Ziyodullayev, R.O. Nigmatov va boshq. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 224 b.
  2. Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikni jilovlash bo'yicha "fuqarolar" ishlash metodikasi (Samarqand viloyati Pastdarg'om tumani "Oltiqahramon" mahallasi misolida): O'quv-metodik qo'llanma / R.A. Xatamov, M.Z. Ziyodullayev, R.O. Nigmatov va boshq. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 232 b.
  3. Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikni jilovlash bo'yicha "fuqarobay" ishlash metodikasi (Guliston shahri "Taraqqiyot" mahallasi misolida): O'quv-metodik qo'llanma / R.A. Xatamov, M.Z. Ziyodullayev, R.O. Nigmatov va boshq. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 200 b.
  4. Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikni jilovlash bo'yicha "fuqarolar" ishlash metodikasi (Termiz shahri "Majnuntol" mahallasi misolida): O'quv-metodik qo'llanma / R.A. Xatamov, M.Z. Ziyodullayev, R.O. Nigmatov va boshq. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 216 b.
  5. Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikni jilovlash bo'yicha "fuqarobay" ishlash metodikasi (Toshkent viloyati Yangiyo'l shahri "Ramazon" mahallasi misolida): O'quv-metodik qo'llanma / R.A. Xatamov, M.Z. Ziyodullayev, R.O. Nigmatov va boshq. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 156 b.
  6. Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikni jilovlash bo'yicha "fuqarobay" ishlash metodikasi (Toshkent shahri Uchtepa tumani "O'rikzor" mahallasi misolida): O'quv-metodik qo'llanma / R.A. Xatamov, M.Z. Ziyodullayev, R.O. Nigmatov va boshq. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 200 b.
  7. Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikni jilovlash bo'yicha "fuqarolar" ishlash metodikasi (Qo'qon shahri "Sunbula" mahallasi misolida): O'quv-metodik qo'llanma / R.A. Xatamov, M.Z. Ziyodullayev, R.O. Nigmatov va boshq. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 200 b.
  8. Ziyodullayev M.Z. Militsiya tayanch punktlari negizida ichki ishlar idoralarining jamoatchilik bilan hamkorligi: tahlil, yutuq va muammolar // O'zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasining Oliy o'quv kurslari axborotnomasi. – Toshkent, 2011. – β„–3. – B. 57–61.
  9. Ziyodullayev M.Z. Militsiya tayanch punktlari negizidagi hamkorlikni muvofiqlashtirish va boshqarish: takomillashtirish yo'nalishlari // O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi Axborotnomasi. – Toshkent, 2013. – β„–2. – B. 48–52.
  10. Profilaktika inspektorining ma'muriy hududda jamoat xavfsizligini ta'minlashdagi hamkorligi: O'quv-metodik qo'llanma / R.A. Xatamov, M.Z. Ziyodullayev va boshq. – T.: O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2022. – 72 b.
  11. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-fevraldagi "O'zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo'yicha Harakatlar strategiyasi to'g'risida"gi PF-4947-son Farmoni. https://lex.uz/docs/3107036
  12. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 16-apreldagi "Diniy-ma'rifiy soha faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi PF-5416-son Farmoni. https://lex.uz/docs/3686277
  13. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 21-dekabrdagi "Mahalla institutining jamiyatdagi rolini tubdan oshirish va uning aholi muammolarini hal etishda birinchi bo'g'in sifatida ishlashini ta'minlashga qaratilgan chora-tadbirlari to'g'risida"gi PF-209-son Farmoni. https://lex.uz/docs/6705763
  14. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 3-yanvardagi "2025-yilda respublika mahallalarida xavfsiz muhitni yaratish va huquqbuzarliklarning barvaqt oldini olish tizimi samaradorligini yanada oshirish bo'yicha chora-tadbirlar to'g'risida"gi PQ-1-son Qarori.
  15. Ismailov I. Kriminologiya va jinoyatchilik: Yangi O'zbekiston huquqbuzarliklar profilaktikasi milliy tizimi // Jahon kriminologiyasining ilg'or tajribalari: I xalqaro forumi materiallari to'plami. 29–30-oktabr, 2024. – B. 66–75.
  16. O'zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Bosh prokuraturasi, Milliy gvardiya, Mahalla va oilani qo'llab-quvvatlash vazirligi hamda Davlat soliq qo'mitasining 2021-yil 30-martdagi 14/28/6/14/18-son qarori; O'zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Bosh prokuraturasi, Davlat xavfsizlik xizmati, Davlat bojxona qo'mitasi, Milliy gvardiya va Oliy sudining 2021-yil noyabrdagi 70, 71-qq, 30, 01-02/22-56, 34, 16/1020-21-son qarori.
  17. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 29-maydagi "Toshkent viloyatida huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashish sohasida ichki ishlar organlari kuch va vositalarini boshqarishning sifat jihatdan yangi tizimini joriy etish to'g'risida"gi PQ-4343-son Qarori. https://lex.uz/docs/4355767
  18. O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 30-noyabrdagi "Obod va xavfsiz mahalla" tamoyili asosida mahallalarda ijtimoiy profilaktika tizimi samaradorligini oshirish chora-tadbirlari to'g'risidagi 801-son Qarori. https://lex.uz/docs/7243832
πŸ” View online πŸ“₯ Download PDF

APA

Ismailov, Isamidin; Ziyodullayev, Muzaffar (2025). Criminological Analysis of Crime in High-Criminogenic Neighborhoods and Measures for Its Early Prevention. Criminology, 1(1), 53–69. https://doi.org/

Vancouver

Ismailov, Isamidin; Ziyodullayev, Muzaffar. Criminological Analysis of Crime in High-Criminogenic Neighborhoods and Measures for Its Early Prevention. Criminology. 2025;1(1):53-69.

Authors

Isamidin Ismailov

O'zbekiston Respublikasi Jamoat xavfsizligi universtiteti

Muzaffar Ziyodullayev

O'zbekiston Respublikasi Jamoat xavfsizligi universtiteti

Related articles

Criminological Characteristics of Persons Who Have Committed...

2025

The Social Necessity of Establishing Criminal Liability for...

2025

Historical and Legal Foundations of Regulating the Criminal...

2025

Π‘Π΅ΠΊΡΡƒΠ°Π»ΡŒΠ½ΠΎΠ΅ насилиС, ΡΠΎΠ²Π΅Ρ€ΡˆΠ΅Π½Π½ΠΎΠ΅ Π² ΠΎΡ‚Π½ΠΎΡˆΠ΅Π½ΠΈΠΈ Π½Π΅ΡΠΎΠ²Π΅Ρ€ΡˆΠ΅Π½Π½ΠΎΠ»Π΅Ρ‚...

2025

Juvenile Delinquency and Its Prevention

2025