Maqsad va qamrov

“Kriminologik faoliyat” jurnalining maqsadi profilaktika va huquqni muhofaza qilish faoliyatini takomillashtirish, jinoyatchilik va takroriy viktimizatsiyaning oldini olish, jamoat xavfsizligini ta’minlash hamda inson huquqlarini himoya qilishga qaratilgan amaliy tadqiqotlarning original natijalari, nazariy yondashuvlar va metodologik ishlanmalarni tarqatish orqali ilmiy asoslangan kriminologik amaliyotni rivojlantirishdan iborat.

Jurnal amaliy kriminologiya, huquqbuzarliklar profilaktikasi, huquqni muhofaza qilish faoliyati, probatsiya, ijtimoiy reintegratsiya, davlat va mahalliy boshqaruv, shuningdek, turdosh ijtimoiy va huquqiy fanlar sohasida faoliyat yurituvchi tadqiqotchilar, universitet o‘qituvchilari, magistrantlar, doktorantlar va mutaxassislar uchun akademik platforma bo‘lib xizmat qiladi.

Jurnal original ilmiy maqolalar, sharh maqolalari, nazariy va metodologik ishlar, shuningdek, qisqa ilmiy xabarlarni nashrga qabul qiladi. Miqdoriy, sifat, aralash usullarga asoslangan, qiyosiy-huquqiy, eksperimental va kvazieksperimental tadqiqotlar, shuningdek, tizimli sharhlar va metatahlillar qo‘llab-quvvatlanadi.

Ilmiy yo‘nalishlar

  • Kriminologik faoliyatni ilmiy ta’minlash, amaliy tadqiqotlar va profilaktika choralarini baholash usullari.

  • Kriminologik monitoring va prognozlash, jinoyatchilikning makon va vaqt bo‘yicha tahlili, kriminogen xavflarni baholash.

  • Huquqbuzarliklarning ijtimoiy, hamjamiyatga asoslangan, situatsion va individual profilaktikasi.

  • Mahalla faoliyati, mahalliy hamjamiyatlarning ishtiroki va jinoyatchilikning oldini olishda idoralararo hamkorlik.

  • Ichki ishlar organlari, profilaktika xizmatlari va huquqbuzarliklarning oldini olishda ishtirok etuvchi boshqa subyektlar faoliyatini tashkil etish va baholash.

  • Profilaktika dasturlarini ishlab chiqish, joriy etish, natijadorligini baholash va moslashtirish.

  • Voyaga yetmaganlar jinoyatchiligining oldini olish, bolalarni himoya qilish va erta profilaktik yordam.

  • Oiladagi va genderga asoslangan zo‘ravonlikning oldini olish, jabrlanuvchilarni qo‘llab-quvvatlash va takroriy viktimizatsiyaning oldini olish.

  • Probatsiya, retsidivning oldini olish, jinoyat sodir etgan shaxslarning reabilitatsiyasi va ijtimoiy reintegratsiyasi.

  • Jamoat xavfsizligi, politsiya va aholi o‘rtasidagi hamkorlik, protsessual adolat, hisobdorlik va jamoatchilik ishonchi.

  • Korrupsiya, iqtisodiy va moliyaviy jinoyatchilik hamda firibgarlikning oldini olish.

  • Uyushgan va transmilliy jinoyatchilik, odam savdosi, giyohvandlik vositalari va qurollarning noqonuniy muomalasiga qarshi kurashish.

  • Kiberjinoyatchilik, raqamli viktimizatsiya va internet-firibgarlikning oldini olish.

  • Profilaktika va huquqni muhofaza qilish faoliyatida raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt, tahliliy modellarni tekshirish, algoritmlarning adolatliligi va inson huquqlariga ta’siri.

Huquq, kriminalistika, psixologiya, sotsiologiya, davlat boshqaruvi va texnologiyalarga oid tadqiqotlar profilaktika faoliyatini ilmiy asoslash, viktimizatsiyaning oldini olish, huquqni muhofaza qilish amaliyotini takomillashtirish yoki jamoat xavfsizligini ta’minlashga aniq hissa qo‘shgan taqdirda jurnal mavzu doirasiga mos keladi.

Jurnalning o‘ziga xos ilmiy pozitsiyasi

Jurnalning o‘ziga xos ilmiy pozitsiyasi jinoyatchilikning oldini olishga qaratilgan amaliy choralarni ishlab chiqish, joriy etish va ularning natijadorligini qo‘llash sharoitlari, tashkiliy mexanizmlar hamda aholi uchun oqibatlarini hisobga olgan holda tadqiq etishdan iborat.

O‘zbekiston va Markaziy Osiyoning ijtimoiy, huquqiy va institutsional sharoitlaridagi kriminologik faoliyatga — mahalla va profilaktika xizmatlari ishiga, huquqni muhofaza qiluvchi organlarning mahalliy hamjamiyatlar bilan hamkorligiga, idoralararo hamkorlikka, probatsiyaga, jabrlanuvchilarni himoya qilishga va raqamli vositalardan foydalanishga alohida e’tibor qaratiladi.

Jurnal qaysi profilaktik yondashuvlar, aholining qaysi guruhlari uchun va qanday sharoitlarda natija berishini, ularni joriy etishda qanday to‘siqlar yuzaga kelishini hamda amaliyotni boshqa muhitga ko‘chirishda qanday o‘zgartirishlar zarurligini o‘rganishga ko‘maklashadi. Ijobiy natijalar bilan bir qatorda kutilgan samaraning kuzatilmasligi yoki oldindan nazarda tutilmagan oqibatlarga oid tadqiqotlar ham ahamiyatlidir.

Mintaqaviy tadqiqotlar olingan natijalarning xalqaro ilm-fan va amaliyot uchun ahamiyatini ochib berishi, xulosalarni qo‘llash shartlari hamda profilaktik yechimlarni boshqa mamlakatlar va mintaqalarga ko‘chirishdagi cheklovlarni tushuntirishi kerak.

Jurnal barcha mamlakatlardan taqdim etiladigan tadqiqotlar, jumladan, boshqa mintaqalar, xalqaro hamkorlik hamda profilaktika va huquqni muhofaza qilish amaliyotlarini qiyosiy baholashga bag‘ishlangan ishlar uchun ochiq.

Jurnalning vazifalari

Jurnal quyidagilarga intiladi:

  • kriminologik faoliyatning ilmiy asosini ta’minlaydigan amaliy empirik, nazariy va metodologik tadqiqotlarning rivojlanishini qo‘llab-quvvatlash;

  • tadqiqotchilar, huquqni muhofaza qiluvchi organlar mutaxassislari va jinoyatchilikning oldini olishda ishtirok etuvchi boshqa subyektlar o‘rtasida ilmiy bilimlar hamda amaliy tajriba almashinuviga ko‘maklashish;

  • profilaktika choralarini ishlab chiqish va joriy etish, jabrlanuvchilarni himoya qilish hamda jamoat xavfsizligi sohasida qarorlar qabul qilishning ilmiy asosini rivojlantirish;

  • profilaktika dasturlari, huquqni muhofaza qilish amaliyotlari, probatsiya va ijtimoiy reintegratsiya choralarining natijadorligini, jumladan, ularni qo‘llash shartlari va ehtimoliy salbiy oqibatlarini xolis baholashga ko‘maklashish;

  • universitetlar, ilmiy-tadqiqot muassasalari, huquqni muhofaza qiluvchi organlar, probatsiya xizmatlari, mahalla institutlari va fuqarolik jamiyati tashkilotlari o‘rtasidagi hamkorlikni mustahkamlash;

  • O‘zbekiston va Markaziy Osiyodagi amaliy kriminologik tadqiqotlarning xalqaro miqyosda tanilish darajasi va ilmiy ahamiyatini oshirish;

  • yosh tadqiqotchilar va doktorantlarga tadqiqot sifatiga qo‘yiladigan yagona talablar asosida ilmiy ahamiyatga ega natijalarni taqdim etish imkoniyatini yaratish.

Ilmiy hissaga qo‘yiladigan talablar

Jurnal ilmiy yangilik, metodologik asoslanganlik va natijalarning ishonchliligiga ega bo‘lgan hamda kriminologik faoliyatning ilmiy ta’minotiga aniq nazariy, empirik yoki metodologik hissa qo‘shadigan ishlarni chop etadi.

Qo‘lyozmalarda aniq tadqiqot savoli yoki maqsadi, tanlangan yondashuvning asoslanishi, usullar va manbalar tavsifi, natijalar tahlili va cheklovlar muhokamasi bo‘lishi kerak. Xulosalar va amaliy tavsiyalar taqdim etilgan dalillarga mos kelishi lozim.

Profilaktika dasturlari va huquqni muhofaza qilish amaliyotlariga oid tadqiqotlarda baholanayotgan choralar, ularni amalga oshirish sharoitlari va natijalarni baholash mezonlari tavsiflanishi kerak. Samaradorlik haqidagi xulosalarda tadqiqot dizaynining cheklovlari hamda boshqa omillarning ehtimoliy ta’siri hisobga olinishi lozim. O‘tkazilgan tadbirlar soni o‘z-o‘zidan jinoyatchilik kamaygani yoki jamoat xavfsizligi yaxshilanganini isbotlamaydi.

Qonunchilik, sud va huquqni muhofaza qilish amaliyotining tahlili mustaqil ilmiy dalillashni o‘z ichiga olishi hamda olingan xulosalarning kriminologik faoliyatni tashkil etish, amalga oshirish yoki baholash uchun ahamiyatini tushuntirishi kerak.

Insonlar ishtirokidagi hamda shaxsga doir yoki maxfiy ma’lumotlardan foydalaniladigan tadqiqotlar jurnalning etik talablariga, jumladan, huquqlarni himoya qilish, ishtirokning ixtiyoriyligi va maxfiylikni ta’minlash talablariga muvofiq bo‘lishi kerak. Bunda bolalar, jabrlanuvchilar, erkinligi cheklangan shaxslar va xizmat bo‘yicha qaramlik holatidagi ishtirokchilarga alohida e’tibor qaratiladi.


ISSN 3060-5024 (Online)