1. Umumiy ma’lumot

Tadqiqot natijalarini nashr etish uchun «Kriminologik faoliyat» jurnalini tanlaganingiz uchun rahmat. Jurnalning ta’sischisi va nashriyotchisi — O‘zbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti.

Jurnal jinoyatchilik, uning sabablari va oqibatlari, huquqbuzarliklarning oldini olish, viktimologiya, jinoyat siyosati va jinoiy odil sudlov bo‘yicha original hamda ilmiy ahamiyatli nazariy, empirik va qiyosiy tadqiqotlarni nashr etadi. Huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyati, jazo, probatsiya va qayta ijtimoiylashuv, voyaga yetmaganlar va raqamli kriminologiya, korrupsiya, uyushgan jinoyatchilik hamda bog‘liq ijtimoiy jarayonlarga oid ishlar ko‘rib chiqiladi. O‘zbekiston va Markaziy Osiyoga oid tadqiqotlar o‘zining kengroq auditoriya uchun ilmiy ahamiyatini tushuntirishi kerak.

Qo‘lyozmalar o‘zbek, rus va ingliz tillarida qabul qilinadi. Mualliflar matnning aniqligi, ravonligi, grammatikasi, terminologiyasi va ilmiy sifati uchun javobgardir.

Ushbu ko‘rsatmalarga rioya qilish va jurnal saytida rasmiy shablon mavjud bo‘lsa, undan foydalanish lozim. Shablon joylashtirilguncha ushbu talablarga muvofiq tayyorlangan tahrirlanadigan bir ustunli qo‘lyozma qabul qilinadi. Texnik, ilmiy yoki etik nomuvofiqliklar ishni keyingi ko‘rib chiqishdan oldin tuzatish uchun qaytarishga asos bo‘lishi mumkin.

2. Qo‘lyozma turlari va ularga qo‘yiladigan talablar

Jurnal quyidagi qo‘lyozma turlarini ko‘rib chiqadi. Boshqa turdagi materialning maqsadi, tuzilishi va mavzuga mosligi asoslanishi kerak. Tahririyat maqolalari va xatlar o‘z turiga mos baholashdan o‘tadi; tegishli jarayon bajarilmagan bo‘lsa, ular original, taqrizdan o‘tgan tadqiqot sifatida taqdim etilmaydi.

Barcha materiallar uchun asosiy matnning yagona hajm chegarasi belgilanmaydi. Hajm ortiqcha takrorlarsiz aniq va tekshiriladigan bayon uchun yetarli bo‘lishi kerak. Tahririyat qisqartirish yoki tuzilishni o‘zgartirishni so‘rashi mumkin. Mos hisobot qo‘llanmasi mavjud bo‘lsa, undan foydalanish va to‘ldirilgan nazorat ro‘yxatini topshirish lozim. Masalan, tizimli sharhlarda PRISMAning tegishli versiyasi, mos kuzatuv dizaynlarida esa STROBE tavsiyalari qo‘llanishi mumkin. Ushbu ro‘yxatlar tadqiqot sifatini baholashning o‘rnini bosmaydi.

3. Originallik va faqat bitta jurnalga topshirish

Qo‘lyozma original bo‘lishi, aynan bir xil yoki mazmunan sezilarli o‘xshash shaklda ilgari nashr etilmagan bo‘lishi va boshqa jurnalda bir vaqtda ko‘rib chiqilmasligi kerak.

Qo‘lyozmada plagiat, matndan nomaqbul qayta foydalanish, to‘qib chiqarilgan yoki soxtalashtirilgan ma’lumotlar, tasvirlarni chalg‘ituvchi o‘zgartirish, takroriy nashr, iqtiboslarni manipulyatsiya qilish va boshqa tadqiqot etikasi buzilishlari bo‘lmasligi lozim.

Preprint joylashtirilgani odatda qo‘lyozma topshirishga to‘sqinlik qilmaydi. Muallif topshirish vaqtida preprint mavjudligini oshkor etib, uning havolasi yoki doimiy identifikatorini ko‘rsatadi.

4. Onlayn topshirish

Barcha qo‘lyozmalar jurnalning rasmiy onlayn tizimi orqali topshiriladi. Tahririyat alohida so‘ramagan bo‘lsa, faqat elektron pochta orqali yuborilgan fayl rasmiy topshirilgan qo‘lyozma hisoblanmaydi.

Qo‘lyozmani topshiruvchi muallif odatda yozishmalar uchun mas’ul muallif bo‘ladi. U barcha bosqichlarni yakunlash, to‘liq va aniq metama’lumotlarni kiritish, mualliflik mezonlariga mos barcha shaxslarni kiritish, topshirilgan versiya barcha mualliflar tomonidan ma’qullanganini tasdiqlash va taqrizlash, qayta ishlash, nashrga tayyorlash hamda nashrdan keyingi jarayonlarda jurnal bilan aloqani yuritish uchun javobgardir.

Topshirishni yakunlashdan oldin muallif fayllar to‘liqligini va 35-bo‘lim hamda topshirish shaklida sanalgan tasdiqlarni tekshiradi.

5. Topshirish metama’lumotlari

Topshirish tizimida quyidagilar to‘liq va aniq ko‘rsatiladi:

• sarlavha, annotatsiya, kalit so‘zlar, qo‘lyozma tili va turi;
• barcha mualliflarning kelishilgan tartibdagi to‘liq ismlari;
• har bir mansublik uchun bo‘linma, tashkilot, shahar, mavjud bo‘lsa pochta indeksi va mamlakat;
• har bir muallifning elektron manzili va mavjud bo‘lsa o‘z ORCID identifikatori;
• yozishmalar uchun mas’ul muallif;
• moliyalashtirish manbalari va moliyalashtiruvchi tashkilotning roli;
• manfaatlar to‘qnashuvi;
• tegishli etik ma’qullash va rozilik ma’lumotlari;
• ma’lumotlarning mavjudligi haqidagi bayonot;
• jurnal siyosati oshkor qilishni talab etganda sun’iy intellektdan foydalanish haqidagi bayonot.

Ruscha va o‘zbekcha maqolalarda qo‘shimcha ravishda inglizcha sarlavha, annotatsiya va kalit so‘zlar bo‘lishi shart. Inglizcha maqolalar uchun qo‘shimcha ruscha yoki o‘zbekcha metama’lumotlar e’lon qilingan shablon talablari yoki tahririyat so‘rovi bo‘yicha beriladi. Tarjimalar asosiy matnga aniq mos kelishi kerak. Shaxsni aniqlovchi metama’lumotlar anonim qo‘lyozmaga emas, tahririyat uchun mo‘ljallangan maydonlarga kiritiladi.

6. Topshirish uchun zarur fayllar

Titul sahifasi

Titul sahifasida quyidagilar bo‘lishi kerak:

• qo‘lyozma turi va to‘liq sarlavhasi;
• barcha mualliflarning to‘liq ismlari;
• bo‘linma va tashkilotlar nomlari;
• har bir tashkilotning shahri, mavjud bo‘lsa pochta indeksi va mamlakati;
• har bir muallifning elektron manzili;
• mavjud bo‘lsa har bir muallifning ORCID identifikatori;
• yozishmalar uchun mas’ul muallifning ismi va aloqa ma’lumotlari;
• minnatdorliklar va mualliflarni aniqlashga imkon beradigan boshqa ma’lumotlar.

Anonim qo‘lyozma

Ikki tomonlama anonim taqrizga yuboriladigan faylda quyidagilar bo‘lmasligi kerak:

• mualliflarning ismlari, tashkilotlari, elektron manzillari yoki ORCID identifikatorlari;
• shaxslar yoki tashkilotlarni ochib beradigan minnatdorliklar;
• mualliflarni aniqlash mumkin bo‘lgan fayl xususiyatlari yoki yashirin metama’lumotlar.

O‘z oldingi ishlariga havola berishda zarur iqtiboslarni olib tashlamasdan, imkon qadar neytral ifodalardan foydalanish lozim.

Qo‘shimcha fayllar

Zarur hollarda quyidagilar topshiriladi:

• rasmlarning asl fayllari va qo‘shimcha jadvallar;
• ma’lumotlar to‘plamlari, dastur kodi, hisoblash modellari yoki texnik hujjatlar;
• ma’qullangan formatdagi video yoki audiofayllar;
• mos hisobot standartlarining nazorat ro‘yxatlari;
• uchinchi tomon materiallaridan foydalanish ruxsatlari;
• tahririyat so‘ragan etik ma’qullash, rozilik yoki boshqa ruxsat hujjatlari.

Qayta ishlashdagi fayllar

Qayta ishlash so‘ralganda quyidagilar taqdim etiladi:

• tuzatilgan qo‘lyozmaning toza versiyasi;
• zarur bo‘lsa o‘zgarishlar belgilangan versiya;
• taqrizchilarning har bir izohiga batafsil bandma-band javob;
• kerak bo‘lsa yangilangan qo‘shimcha fayllar.

Moliyalashtirish, manfaatlar to‘qnashuvi va etika bayonotlari tahririyatga to‘liq beriladi. Anonim versiyada zarur hollarda shaxsni aniqlovchi nomlar etik maqbullikka oid muhim ma’lumotlarni yashirmagan holda neytral belgilar bilan almashtiriladi. Yopiq hujjatlar kelishilgan xavfsiz kanal orqali yuboriladi; ular avtomatik ravishda nashr qilinadigan ilovaga aylanmaydi.

7. Qabul qilinadigan fayl formatlari

Microsoft Word. Asosiy matn bitta tahrirlanadigan .docx faylda topshiriladi. Rasmiy shablon e’lon qilingan bo‘lsa, undan foydalaniladi; aks holda 9-bo‘lim tartibi qo‘llanadi. Jadvallar va rasmlar ilk bor tilga olingan joyiga yaqin qo‘yiladi. Tahririyat grafiklarning alohida asl fayllarini so‘rashi mumkin.

LaTeX/Overleaf. Jurnalning rasmiy paketi mavjud bo‘lsa yoki tahririyat bilan oldindan kelishilsa qabul qilinadi. Bitta ZIPga asosiy .tex, bibliografiya, zarur klasslar va uslublar, rasmlar va kompilyatsiya qilingan PDF kiritiladi. Paket tahririyat foydalana olmaydigan yopiq bog‘liqliklarsiz qayta kompilyatsiya qilish imkonini berishi kerak.

Umumiy talablar. Keng tarqalgan va foydalanish mumkin bo‘lgan formatlar ishlatiladi. Anonim fayl nomlari mualliflikni yoki sezgir ma’lumotlarni ochmasligi lozim. Bajariladigan va ehtimol xavfli fayllar maxsus so‘rovsiz topshirilmaydi; tadqiqot kodini xavfsiz yuborish usuli zarur bo‘lsa kelishiladi.

8. Ikki tomonlama anonim taqrizlash

Jurnal ikki tomonlama anonim taqrizlashdan foydalanadi: muallif va taqrizchilarning shaxsi bir-biridan yashiriladi. Dastlabki tekshiruvdan o‘tgan ilmiy qo‘lyozmalar Taqrizlash siyosatiga muvofiq kamida ikki mustaqil tashqi mutaxassisga yuboriladi.

Mualliflar matn, fayllar va metama’lumotlarni shaxsni ochib berish jihatidan tekshiradi. Ochiq preprint mualliflikni aniqlash imkonini berishi mumkin, shuning uchun mutlaq anonimlik kafolatlanmaydi. Usullar va etikani baholash uchun zarur ma’lumotlar saqlanadi; shaxsni aniqlovchi tafsilotlar tahririyatga alohida beriladi.

Qarorni Bosh muharrir yoki manfaatlar to‘qnashuvida vakolatli mustaqil muharrir ilmiy sifat, taqrizlar, mualliflarning javoblari va siyosatlarga muvofiqlikni hisobga olib qabul qiladi. Topshirishga taklif yoki tuzatishlarni kiritish qabulni kafolatlamaydi. Tahririyat maqolalari va xatlar uchun amalda qo‘llangan baholash turi alohida ko‘rsatiladi; ular tadqiqot natijalarini taqrizlashni chetlab o‘tishga xizmat qilmaydi.

9. Qo‘lyozmani umumiy tayyorlash

E’lon qilingan rasmiy shablon boshqacha belgilamasa, dastlabki topshirishda bir ustun qo‘llanadi. Shablon e’lon qilinguncha o‘qishga qulay Times New Roman shrifti, izchil sarlavhalar va taqrizlash uchun qulay oraliqlardan foydalaniladi; o‘zboshimchalik bilan nashriy maket tayyorlash talab qilinmaydi.

• Matnni aniq va izchil bayon qiling; zarur bo‘lsa sarlavhalarni raqamlang.
• Matn, jadvallar va formulalarni tahrirlanadigan shaklda bering.
• Atamalar, belgilar va qisqartmalarni izohlang va ortiqcha takrorlardan saqlaning.
• Rasmlar, jadvallar, formulalar va havolalarni izchil, imkon qadar avtomatik raqamlang.
• Sarlavha, annotatsiya, kalit so‘zlar, asosiy matn, bayonotlar, adabiyotlar hamda tilga olingan barcha jadvallar, rasmlar va qo‘shimcha materiallarni taqdim eting.
• Taqrizlash qulayligi uchun sahifa va imkon bo‘lsa satr raqamlarini qo‘shing.

Nazariy, sifat va qiyosiy huquqiy ishlarda aniq tadqiqot savoli, usul tavsifi, daliliy asos va xulosalar saqlangan holda tuzilish moslashtirilishi mumkin.

10. Maqola sarlavhasi

Sarlavha qisqa, axborotli, aniq bo‘lishi, qo‘lyozma mazmuniga mos kelishi va uning asosiy ilmiy hissasini aks ettirishi kerak. Keraksiz qisqartmalar, formulalar, kam ishlatiladigan belgilar va haddan tashqari umumiy ifodalardan saqlanish lozim.

11. Mualliflar va tashkilotga mansublik

Mualliflarning ismlari to‘liq va bir xil yoziladi. Har bir mansublik quyidagi tartibda beriladi: Bo‘linma, Tashkilot, Shahar, mavjud bo‘lsa Pochta indeksi, Mamlakat.

Kamida bir muallif yozishmalar uchun mas’ul etib belgilanadi. Mavjud bo‘lsa haqiqiy ORCID identifikatorlari ko‘rsatiladi. Qo‘lyozma, topshirish metama’lumotlari, ORCID yozuvi va oldingi nashrlardagi ism yozilishi muvofiq bo‘lishi kerak.

Topshirgandan keyin mualliflar tarkibini o‘zgartirish yozma tushuntirish va barcha amaldagi, qo‘shilayotgan va chiqarilayotgan mualliflarning roziligini talab etadi. Qabuldan keyingi o‘zgarishlarga faqat istisno va asoslangan holatlarda ruxsat beriladi.

12. Annotatsiya

Annotatsiya har bir talab qilinadigan tilda bitta xatboshida, 200 so‘zdan oshmagan holda taqdim etiladi. U mazmunni aniq aks ettiradi, keraksiz havolalar, izohlanmagan qisqartmalar, tasdiqlanmagan da’volar va maqolada yo‘q ma’lumotlarni o‘z ichiga olmaydi. Annotatsiyasiz material turlariga 2-bo‘lim qo‘llanadi.

Tadqiqot maqolasi annotatsiyasi ichki kichik sarlavhalarsiz muammo va maqsad, dizayn va usullar, asosiy natijalar va xulosani qamrab oladi. Miqdoriy natijalar dizaynga mos bo‘lganda keltiriladi; sifat yoki nazariy ishda asosiy mavzular, dalillar yoki konseptual hissa qisqa ko‘rsatiladi. Tadqiqot qo‘llab-quvvatlamaydigan raqamlar yoki sababiy da’volarni sun’iy qo‘shish mumkin emas.

13. Kalit so‘zlar

Mualliflar uchtadan o‘ntagacha kalit so‘z beradi. Ular maqola mazmunini aniq aks ettirishi, sohaning tan olingan terminologiyasiga asoslanishi, sarlavhani to‘liq takrorlamasligi, haddan tashqari umumiy yoki noaniq bo‘lmasligi hamda nashrni indekslash va topishga yordam berishi kerak.

14. Tadqiqot maqolasining tuzilishi

Tadqiqot maqolasi odatda quyidagi bo‘limlarni o‘z ichiga oladi:

• Kirish;
• Usullar;
• Natijalar;
• Muhokama;
• Xulosalar;
• Mualliflar hissasi;
• Moliyalashtirish;
• Etik ma’qullash;
• Xabardor qilingan holda rozilik va nashrga rozilik;
• Ma’lumotlarning mavjudligi haqidagi bayonot;
• Minnatdorliklar;
• Manfaatlar to‘qnashuvi;
• talab etilganda — sun’iy intellektdan foydalanish haqidagi bayonot;
• zarur bo‘lsa — nomenklatura va qisqartmalar;
• Adabiyotlar.

15. Kirish

Kirish tadqiqotni keng ilmiy kontekstga joylashtirishi, muammo va uning ahamiyatini tushuntirishi, mavjud bilimlarni tanqidiy umumlashtirishi, ilmiy, metodologik yoki amaliy bo‘shliqni aniqlashi, zarur bo‘lsa qarama-qarshi natijalar va yechilmagan masalalarni ko‘rib chiqishi, tadqiqot maqsadini ifodalashi va asosiy ilmiy yoki amaliy hissani tushuntirishi kerak.

Kirish haddan tashqari keng adabiyotlar sharhiga aylanmasligi va keyingi bo‘limlar natijalarini oldindan taqdim etmasligi lozim. Manbalar ilk bor tilga olinish tartibida raqamlanadi, masalan [1], [2,3] yoki [4–6].

16. Usullar va natijalarni qayta hosil qilish imkoniyati

Usullar ishni baholash, tekshirish va imkon bo‘lganda qayta bajarish uchun yetarlicha batafsil tasvirlanadi. Yangi tartiblar to‘liq tushuntiriladi, tan olingan usullarga havola beriladi. Ma’lumotlar, kod va materiallardan foydalanish cheklovlari va tekshirishning ruxsat etilgan muqobil usullari bayon qilinadi. Natijalarni qayta hosil qilish shaxsga doir ma’lumotlar yoki yopiq ish materiallarini oshkor etish majburiyatini anglatmaydi.

Umumiy ma’lumotlar

• Tadqiqot savoli, nazariy asos, dizayn, tadqiqot joyi va davri.
• Ma’lumot manbalari, tahlil birliklari, kiritish va chiqarish mezonlari, tanlanma va uning asoslanishi.
• Jinoyatchilik, retsidiv, viktimizatsiya va boshqa asosiy ko‘rsatkichlar ta’riflari; qayd etilgan hodisalar va latent jinoyatchilik o‘rtasidagi farqlar.
• Yig‘ish, kodlash, tozalash va tahlil qilish tartiblari, yetishmayotgan qiymatlar va ma’lumot sifati bilan ishlash.
• Dasturlar, versiyalar, parametrlar, mavjud bo‘lsa oldindan ro‘yxatdan o‘tkazish va dastlabki rejadan chetlanishlar.
• Etik asoslar, ma’lumotlardan foydalanish va ishtirokchilarni himoya qilish choralari.

Miqdoriy, eksperimental va baholash tadqiqotlari

• Tanlanma, ishtirokchilarni jalb qilish, aralashuv va taqqoslash, mavjud bo‘lsa tasodifiy taqsimlash, vaqt nuqtalari va chiqib ketishlarni tasvirlang.
• Zarur hollarda natija ko‘rsatkichlari, vositalar validligi, vaznlar, klasterlash, aralashtiruvchi omillar va statistik modellarni ko‘rsating.
• Ta’sir o‘lchamlari va noaniqlik ko‘rsatkichlarini bering; sezgirlik tahlili va ko‘p martalik taqqoslashlarni tushuntiring.
• Ma’muriy statistikada qamrov, hisobga olishdagi o‘zgarishlar, ta’riflar va hududiy chegaralarni ochiqlang.
• Kvazieksperimentda sababiy ta’sirni aniqlash farazlarini asoslang; korrelatsiyaning o‘zi sababiylikni isbotlamaydi.

Sifat va aralash usulli tadqiqotlar

• Ishtirokchilar yoki hujjatlarni tanlashni, intervyu, fokus-guruh va kuzatuv kontekstini hamda kirish shartlarini tasvirlang.
• Tadqiqotchining roli, ishtirokchilar bilan munosabatlari, til, tarjima, yozib olish va transkripsiyani ochiqlang.
• Tanlangan metodologiyaga mos tahliliy yondashuv, kodlash, mavzularni ishlab chiqish va talqinlarni tekshirishni tushuntiring.
• Materialning yetarliligini asoslang va mos kelmaydigan holatlarni ko‘rib chiqing; asossiz ravishda to‘yinganlikka erishilganini da’vo qilmang.
• Aralash dizaynda usullar va natijalar qayerda va qanday birlashtirilishini tushuntiring; iqtiboslar orqali shaxsning qayta aniqlanishidan himoya qiling.

Huquqiy, qiyosiy va sharh tadqiqotlari

• Yurisdiksiyalar, davr, mamlakatlar, normativ hujjatlar, qarorlar va boshqa manbalarni tanlash mezonlarini ko‘rsating.
• Amaldagi tartib, loyihalar, tarixiy normalar, qo‘llash amaliyoti va muallif takliflarini farqlang; o‘zgaruvchan manbaning tahriri va tekshirish sanasini qayd eting.
• Tizimli sharhda bazalar, qidiruv strategiyalari va sanalari, tanlash, sifatni baholash va sintez usulini bering; boshqa sharhlarda manba tanlash tamoyillarini tushuntiring.
• Tushunchalar va kontekstlar qiyoslanuvchanligini asoslang; xorijiy amaliyotni qo‘llash sharoitlarini tahlil qilmasdan ko‘chirmang.

Hisoblash tadqiqotlari va xarajatlarni baholash

• Modellar va sun’iy intellekt uchun ma’lumot kelib chiqishi, o‘qitish va tekshirish tanlanmalarini ajratish, ma’lumotlar sizib o‘tishining oldini olish, validatsiya, metrikalar va guruhlar bo‘yicha og‘ishlarni tekshirishni tavsiflang.
• Zarur hollarda kod, kutubxona va model versiyalari, parametrlar va tasodifiy sonlar generatorining boshlang‘ich qiymatlarini ko‘rsating.
• Fazoviy tahlilda birlashtirish darajasi va sezgir hodisalarning aniq joylashuvlarini himoya qilishni ochiqlang.
• Xarajatlar tahlilida baholash nuqtayi nazari, davr, valyuta, narxlar yili, xarajat manbalari, farazlar va noaniqlik tahlilini ko‘rsating.

Ma’lumotlar va tadqiqot natijalarining qayta hosil qilinishi siyosati hamda jurnalning tegishli etik siyosatlariga amal qilish lozim.

17. Natijalar

Natijalar aniq, xolis, qisqa va mantiqiy tartibda, zarur miqdoriy ma’lumotlar bilan taqdim etiladi. Kerak bo‘lsa kichik bo‘limlardan foydalaniladi.

Bir xil ma’lumotlarni matn, rasm va jadvallarda zaruratsiz takrorlamaslik lozim. Qisqa talqinga ruxsat beriladi, ammo batafsil izoh va oldingi tadqiqotlar bilan taqqoslash odatda «Muhokama» bo‘limida keltiriladi.

Sifat tadqiqotlarida ishtirokchilar himoyalangan holda mavzular va ularni tasdiqlovchi parchalar beriladi. Nol, salbiy yoki kutilganiga zid natijalar tanlab chiqarib tashlanmaydi. Raqamlar tanlanma hajmi va usullarga mos kelishi kerak.

18. Rasmlar

Barcha rasmlar matnda ilk bor tilga olinish tartibida keltiriladi, izchil raqamlanadi va ostiga qisqa, mazmunli izoh yoziladi.

Rasmlar tiniq va o‘qilishi oson, atamalar, belgilar va birliklar esa bir xil bo‘lishi kerak. Ko‘p qismli rasmlar kichik harflar bilan belgilanadi: (a), (b), (c). Izohda rasmni tushunish uchun zarur barcha qismlar, belgilar, qisqartmalar, chiziqlar va markerlar tushuntiriladi.

• TIFF, JPEG, PNG, EPS, SVG va tahrirlanadigan Office formatlari qabul qilinadi.
• Rastr fotosuratlari odatda kamida 300 dpi aniqlikka ega bo‘lishi kerak.
• Chiziqli tasvirlar odatda kamida 600 dpi aniqlikka ega bo‘lishi kerak.
• Barcha yozuv va belgilar nashr o‘lchamida o‘qilishi lozim.
• Tahririyat tahrirlanadigan asl fayllarni so‘rashi mumkin.
• Mualliflik huquqi bilan himoyalangan tasvir yoki uning qismidan qayta foydalanish ruxsatini mualliflar oladi.
• Ilmiy axborotni o‘zgartiradigan, yashiradigan, sun’iy yaratadigan yoki buzadigan tasvir manipulyatsiyasiga yo‘l qo‘yilmaydi.
• Mazmunli rasmlar uchun muqobil matn yoki foydalanish qulayligini ta’minlovchi qisqa tavsif tavsiya etiladi.

Xaritalar, aloqalar sxemalari va ish materiallari tasvirlari jabrlanuvchilar, guvohlar va boshqa himoyalangan shaxslarni aniqlash xavfi jihatidan tekshiriladi. Shaxssizlantirish ilmiy mazmunni buzmasligi kerak; tasvirning kelib chiqishi va muhim o‘zgartirishlari ochiqlanadi.

19. Jadvallar

Jadvallar tasvir emas, tahrirlanadigan shaklda yaratiladi, izchil tilga olinadi va raqamlanadi. Har bir jadval ustida qisqa, mazmunli sarlavha, aniq ustun nomlari, bir xil birliklar va atamalar beriladi.

Izohlar, qisqartmalar va belgilar jadval ostida tushuntiriladi. Bir xil ma’lumotlar jadval va rasmda zaruratsiz takrorlanmaydi. Juda katta jadvallar qo‘shimcha material sifatida berilishi mumkin.

20. Formulalar va matematik ifodalar

Formulalar tahrirlanadigan shaklda taqdim etiladi, qavs ichidagi arab raqamlari bilan izchil raqamlanadi va matnda (1) formula, (2) formula kabi tilga olinadi. Tinish belgilari gapning bir qismi sifatida qo‘yiladi va belgilar bir xil qo‘llanadi.

Uzun formulalar tegishli matematik operatorlarda bo‘linib, bir xil tartibda tekislanadi. Zarur bo‘lsa ta’riflar, teoremalar, lemmalar, natijalar va isbotlar izchil raqamlanib, yagona uslubda rasmiylashtiriladi. Tahrirlanadigan format mavjud bo‘lsa, formulalarni faqat tasvir sifatida topshirmaslik kerak.

21. Muhokama

«Muhokama» natijalarni tadqiqot maqsadiga muvofiq talqin qilishi, oldingi ishlar bilan taqqoslashi, moslik va tafovutlarni tushuntirishi, ilmiy va amaliy ahamiyatni ko‘rib chiqishi, kuchli jihatlar va cheklovlarni ko‘rsatishi, «Natijalar»ni takrorlamasligi, tasdiqlanmagan taxminlardan saqlanishi va keyingi tadqiqotlarning asoslangan yo‘nalishlarini belgilashi kerak.

22. Xulosalar

Tadqiqot maqolasi uchun alohida «Xulosalar» bo‘limi talab qilinadi. U tadqiqot maqsadiga bevosita javob berishi, asosiy natijalarni umumlashtirishi, ilmiy yangilik va ahamiyatni ko‘rsatishi, mumkin bo‘lgan amaliy qo‘llanishni tasvirlashi, taqdim etilgan dalillarga asoslanishi va annotatsiya yoki muhokamani so‘zma-so‘z takrorlamasligi kerak.

Zarur bo‘lsa cheklovlar, tavsiyalar va kelgusi tadqiqot yo‘nalishlari kiritiladi. Sharh, tahririyat, istiqbolga oid maqolalar, xatlar va boshqa materiallarda xulosalar yakunlovchi bo‘limga kiritilishi mumkin.

23. Mualliflar hissasi

Hissa haqidagi bayonot har bir qo‘lyozma, jumladan yakka muallifli ish uchun ham talab qilinadi. Mos rollar CRediT — Contributor Roles Taxonomy yordamida tavsiflanadi. Haqiqiy hissalar ko‘rsatiladi; barcha rollarni rasmiyatchilik uchun to‘ldirish shart emas. Initsiallar muallifni bir ma’noda aniqlash imkonini berishi kerak.

Quyidagi namuna haqiqiy ishtirokka qarab to‘ldiriladi:

Konsepsiya — X.X., Y.Y.; metodologiya — X.X.; dasturiy ta’minot — Z.Z.; validatsiya — X.X., Z.Z.; formal tahlil — X.X.; tadqiqotni bajarish — X.X., Y.Y.; resurslar — Y.Y.; ma’lumotlarni boshqarish — X.X.; dastlabki matn — X.X.; matnni tekshirish va tahrirlash — X.X., Y.Y.; vizuallashtirish — Z.Z.; rahbarlik — Y.Y.; loyihani boshqarish — Y.Y.; moliyalashtirishni jalb qilish — Y.Y. Barcha mualliflar topshirilgan versiyani o‘qib, ma’qullagan.

CRediT Mualliflik tamoyillaridagi mezonlarning o‘rnini bosmaydi. Moliyalashtirish, lavozim yoki kirish imkonini berishning o‘zi mualliflik huquqini bermaydi. Boshqa hissa qo‘shgan shaxslar ularning roziligi bilan minnatdorliklarda ko‘rsatiladi.

24. Moliyalashtirish

Mualliflar barcha moliyaviy va moddiy ko‘mak manbalarini oshkor etishi, tegishli hollarda moliyalashtiruvchi tashkilotning rasmiy nomi va grant yoki loyiha raqamini ko‘rsatishi shart.

Mos bayonotdan foydalanish mumkin:

Ushbu tadqiqot tashqi moliyalashtirish olmagan.

Ushbu tadqiqot [MOLIYALASHTIRUVCHI TASHKILOTNING TO‘LIQ NOMI] tomonidan moliyalashtirilgan, grant raqami [XXX].

Moliyalashtiruvchi tashkilot yoki homiyning tadqiqot dizayni, ma’lumot yig‘ish, tahlil va talqin, qo‘lyozma tayyorlash, yakuniy versiyani ma’qullash va topshirish yoki nashr qilish qaroridagi roli oshkor etiladi.

25. Etik ma’qullash

Etik ko‘rib chiqish zarurati fan nomiga emas, dizayn, ma’lumot xususiyati va amaldagi talablarga qarab belgilanadi. Insonlar, shaxsga doir ma’lumotlar, yopiq ish materiallari, ozodlikdan mahrum qilish joylaridagi kuzatuv yoki boshqa sezgir manbalar ishtirokidagi tadqiqot tegishli oldindan baholashni talab etadi. Ishtirokchi bilan bevosita aloqa yo‘qligi yoki manbaning ochiqligi avtomatik ozod etish yaratmaydi.

Vakolatli organ ma’qullashi talab etilganda, u tegishli ish boshlanishidan oldin olinadi. Muassasa ma’muriyatining kirish ruxsati etik ma’qullash yoki ishtirokchi roziligining o‘rnini bosmaydi. Keyin olingan ma’qullash zarur oldingi ruxsat bo‘lmaganini o‘z-o‘zidan tuzatmaydi. Maxsus materiallar va texnologiyalarda qo‘shimcha tegishli talablar bajariladi.

Faktlarga mos ifodani tanlang:

Etik ma’qullash: tadqiqot [QO‘MITA YOKI VAKOLATLI ORGAN] tomonidan ma’qullangan, bayonnoma [RAQAM], sana [SANA].

Etik ko‘rib chiqishdan ozod etish: [ORGAN] [ASOS]ga ko‘ra ma’qullash talab etilmasligini belgilagan, hujjat [MAVJUD BO‘LSA REKVIZITLAR].

Etik ma’qullash: tatbiq etilmaydi, chunki [ISHNING ANIQ XUSUSIYATI VA TEGISHLI ASOS].

Bayonot tekshiriladigan asosga ega bo‘lishi kerak. Tahririyat xavfsiz usulda tasdiq so‘rashi mumkin; yopiq hujjatlar va ishtirokchi identifikatorlari ommaviy ilovalarga kiritilmaydi.

26. Xabardor qilingan holda rozilik va nashrga rozilik

Insonlar ishtirokidagi tadqiqotlarda ixtiyoriy xabardor rozilikni olish tartibi yoki ruxsat etilgan ozod etishning organi va asosi ko‘rsatiladi. Voyaga yetmaganlar, jabrlanuvchilar, qamoqda saqlanayotganlar, mahkumlar va qaram munosabatdagi ishtirokchilar qo‘shimcha himoyaga muhtoj. Ma’muriyat ruxsati ishtirokchining erkin qarorini almashtirmaydi; rad etish jazo yoki ahvol yomonlashishiga olib kelmasligi kerak.

Ishtirok etishga rozilik va shaxsni aniqlash mumkin bo‘lgan materialni nashr qilishga rozilik farqlanadi. Tanish mumkin bo‘lgan suratlar, audioyozuvlar, iqtiboslar, holat tavsiflari va boshqa ma’lumotlarni nashr qilish uchun Xabardor qilingan holda rozilik olish siyosatiga muvofiq tegishli alohida rozilik kerak. Ismni olib tashlash yetarli bo‘lmasligi mumkin. Keraksiz identifikatorlar chiqariladi; rozilik mavjud bo‘lsa ham nashr asossiz xavf yaratmasligi lozim.

Ishtirok etishga rozilik: barcha ishtirokchilardan tadqiqotga kiritilishidan oldin ixtiyoriy xabardor rozilik olingan.

Rozilikdan ozod etish: [VAKOLATLI ORGAN] [SABAB VA HUJJAT] asosida ozod etishga ruxsat bergan.

Nashrga rozilik: tegishli ishtirokchilardan ko‘rsatilgan, shaxsni aniqlash mumkin bo‘lgan materiallarni nashr qilish uchun yozma xabardor rozilik olingan.

Ishtirok etishga rozilik / nashrga rozilik: tatbiq etilmaydi [QAYSI ROZILIK TURI VA NIMA UCHUNLIGINI KO‘RSATING].

27. Ma’lumotlarning mavjudligi haqidagi bayonot

Har bir qo‘lyozmada xulosalarni tasdiqlovchi ma’lumotlar va boshqa resurslar, jumladan qayta ishlatilgan ma’lumotlar va kod mavjudligi haqidagi bayonot bo‘ladi. Foydalanilgan versiya, mavjud bo‘lsa repozitoriy va doimiy identifikator, cheklovlar, mas’ul saqlovchi va haqiqiy foydalanish tartibi ko‘rsatiladi. Maqolaning ochiqligi barcha dastlabki ma’lumotlar ochiqligini anglatmaydi.

Mos ifodalarni tanlang va zarur bo‘lsa birlashtiring:

Ochiq ma’lumotlar: natijalarni tasdiqlovchi resurslar [REPOZITORIY]da, [VERSIYA] versiya, [DOI YOKI URL] manzilida [LITSENZIYA] shartlari asosida mavjud.

Nazoratli foydalanish: [RESURS]dan foydalanishni [SAQLOVCHI / KANAL] orqali [MEZONLAR VA SHARTLAR]ga rioya etgan holda so‘rash mumkin. Mualliflar uzatishga ruxsat berish vakolatiga [EGA / EGA EMAS].

Cheklangan ma’lumotlar: [RESURS] [ANIQ CHEKLOV] tufayli ochiq e’lon qilinmaydi. Tekshirish uchun [SHAXSSIZLANTIRILGAN MATERIALLAR, KOD, HUJJATLAR YOKI BOSHQA RUXSAT ETILGAN USUL] mavjud.

Yangi ma’lumotlar to‘plami yaratilmagan: ish [NASHR ETILGAN MANBALAR / NAZARIY TAHLIL]ga asoslangan. Foydalanilgan manbalar adabiyotlarda ko‘rsatilgan; qo‘shimcha tahliliy materiallar [HOLATI].

«Asoslangan so‘rov bo‘yicha» iborasi faqat amalda ishlaydigan mexanizm mavjud bo‘lsa qo‘llanadi. Muallif vakolatiga kirmaydigan ma’lumot uzatishni va’da qilmasligi yoki ikkilamchi tahlilni ma’lumotsiz tadqiqot deb hisoblamasligi kerak.

28. Minnatdorliklar

Mualliflik mezonlariga mos kelmaydigan yordam uchun shaxslar va tashkilotlarga minnatdorlik bildirish mumkin: texnik va ma’muriy ko‘mak, yozuvlarni matnga ko‘chirish, til tahriri, dala ishlaridagi yordam, ruxsat etilgan arxiv materiallari va uskunalardan foydalanish. Moliyalashtirish va haqiqiy mualliflik hissalari o‘z bo‘limlarida oshkor etiladi.

Nomi keltiriladigan shaxslar bunga rozilik berishi kerak. Minnatdorliklar himoyalangan ishtirokchilarni ochmasligi yoki tashkilot xulosalarni ma’qullagandek taassurot yaratmasligi lozim. Anonim versiyadan identifikatsiyalovchi tafsilotlar chiqarilib, tahririyatga alohida beriladi.

29. Manfaatlar to‘qnashuvi

Mualliflar tadqiqot, natijalar talqini, taqrizlash yoki nashrga ta’sir qilishi yoxud shunday taassurot yaratishi mumkin bo‘lgan moliyaviy, kasbiy, institutsional, shaxsiy va boshqa manfaatlarni oshkor etishi shart.

Manfaatlar to‘qnashuvi bo‘lmasa:

Mualliflar manfaatlar to‘qnashuvi mavjud emasligini bildiradi.

Moliyalashtiruvchi tashkilotlar tadqiqotga ta’sir qilmagan bo‘lsa:

Moliyalashtiruvchi tashkilotlar tadqiqot dizayni, ma’lumot yig‘ish, tahlil yoki talqin, qo‘lyozma tayyorlash yoki natijalarni nashr etish qarorida ishtirok etmagan.

30. Sun’iy intellekt vositalaridan foydalanish

Sun’iy intellekt muallif bo‘la olmaydi va qo‘lyozma uchun javob bermaydi. Inson mualliflar aniqlik, originallik, manbalar, ma’lumotlar, kod, tasvirlar, xulosalar va etik muvofiqlik uchun javobgardir. Natija va manbalarni to‘qib chiqarish, plagiatni yashirish va sezgir ma’lumotlarni tashqi tizimlarga ruxsatsiz uzatish taqiqlanadi.

Generativ tarjima, matn tayyorlash yoki uni mazmunan sezilarli qayta ishlash, dasturlash va tadqiqot tahlilida sun’iy intellektdan foydalanish Sun’iy intellekt vositalaridan foydalanish siyosatiga muvofiq oshkor etiladi. Vosita, versiya yoki foydalanish sanasi, maqsad, ta’sirlangan qismlar va inson tekshiruvi usuli ko‘rsatiladi. Tadqiqotdagi qo‘llanish «Usullar»da ham tasvirlanadi. Sintetik ma’lumotlar va tasvirlarning maqbulligi alohida baholanadi; ular haqiqiy kuzatuv sifatida ko‘rsatilmaydi.

Oddiy imlo, grammatika, tinish belgilari va formatni tekshirish mazmun yaratmasa yoki uni sezilarli o‘zgartirmasa, alohida oshkor qilishni talab etmaydi.

Sun’iy intellekt ishlatilgan: mualliflar [VOSITA, VERSIYA / SANA]ni [VAZIFA VA ISH QISMLARI] uchun qo‘llagan. Tekshiruv [HARAKATLAR]ni o‘z ichiga olgan. Yakuniy material uchun mualliflar javobgar.

Oshkor qilishni talab qiladigan foydalanish bo‘lmagan: mualliflar sun’iy intellektni jurnal siyosati alohida bayonot talab qiladigan usullarda qo‘llamagan.

31. Atamalar, qisqartmalar va birliklar

Belgilar, o‘zgaruvchilar, indekslar va qisqartmalar ilk qo‘llanishda ta’riflanadi. Belgilar ko‘p bo‘lsa, alohida ro‘yxat beriladi. Huquqiy tushunchalar yurisdiksiya kontekstida izohlanadi; bir xil nom turli mamlakatlardagi huquqiy kategoriyalar aynan tengligini anglatmaydi.

Fizik kattaliklar uchun SI qo‘llanadi, zarur bo‘lsa qo‘shimcha birliklar qavsda keltiriladi. Jinoyatchilik ko‘rsatkichlarida hisoblash asosi va davr, masalan bir yilda 100 000 aholiga qayd etilgan hodisalar soni ko‘rsatiladi. Kuzatuv birligi, yosh chegaralari, hudud va retsidiv ta’riflari aniqlashtiriladi; shaxslar, hodisalar, ishlar va sudlanganliklar aralashtirilmaydi. Pul ko‘rsatkichlarida valyuta va narxlar yili beriladi. Belgilar bir xil qo‘llanadi; sonli jadvallar va formulalarda o‘nli ajratgich — nuqta.

32. Qo‘shimcha materiallar

Qo‘shimcha materiallarga ma’lumotlar to‘plamlari, qo‘shimcha rasmlar yoki jadvallar, video yoki audio, dastur kodi, hisoblash modellari, anketalar, intervyu yo‘riqnomalari, kodlash sxemalari va tadqiqot protokollari, hisobot nazorat ro‘yxatlari va texnik hujjatlar kirishi mumkin.

Ular qo‘lyozmaga aloqador bo‘lishi va asosiy xulosalarni tushunish uchun zarur axborotni asosiy maqoladan yashirmasligi kerak. Mualliflar qo‘shimcha materiallarning aniqligi, mualliflik huquqi holati, maxfiyligi, xavfsizligi va etik muvofiqligi uchun javobgardir.

Keng tarqalgan va foydalanish mumkin bo‘lgan formatlardan foydalanish lozim. Tahririyat qo‘llab-quvvatlanmaydigan, xavfli yoki asossiz katta faylni rad etishi yoxud mos repozitoriyda joylashtirishni talab qilishi mumkin.

33. Adabiyotlar

Raqamli iqtibos uslubi qo‘llanadi: manbalar birinchi tilga olinish tartibida raqamlanadi va havolalar [1], [2,3] yoki [4–6] shaklida beriladi. Ro‘yxatga faqat iqtibos keltirilgan manbalar kiritiladi. To‘g‘ridan-to‘g‘ri iqtibosda sahifa, xatboshi yoki boshqa mos ko‘rsatkich beriladi. Mazmunli huquqiy izohlarga ruxsat etiladi, biroq ular bibliografik havolalarning o‘rnini bosmaydi.

Mualliflar mualliflik, sarlavhalar, yil, jild, son, sahifalar yoki maqola raqami va manba holatini tekshiradi. Jurnal nomi uchun tekshirilgan standart qisqartma, u bo‘lmasa to‘liq nom ishlatiladi. DOI https://doi.org/… ko‘rinishidagi ishlaydigan havola bilan beriladi; uni to‘qib chiqarish mumkin emas. O‘zgaradigan veb-manbalarda versiya yoki yangilanish sanasi va murojaat sanasi ko‘rsatiladi.

Shaxsiy xabarlar va foydalanish mumkin bo‘lmagan nashr etilmagan ma’lumotlar zarur ruxsat bilan matnda tilga olinadi. Preprintlar va ochiq hisobotlar holati aniq ko‘rsatilgan holda ro‘yxatga kiritilishi mumkin. Qaytarib olingan ishlarga faqat asoslangan zaruratda, qaytarib olingani ko‘rsatilgan holda havola beriladi. Aloqasiz manbalarni majburan kiritish yoki jurnal iqtiboslarini sun’iy ko‘paytirish taqiqlanadi.

Quyidagilar haqiqiy bibliografik yozuvlar emas, shartli shakllardir. Maydonlar tekshirilgan ma’lumotlar bilan almashtiriladi; DOI yoki URL mavjud bo‘lgandagina qo‘shiladi.

Qonunlar va sud hujjatlarining amaldagi va tarixiy tahrirlari farqlanadi. Yopiq ish rekvizitlari yoki himoyalangan shaxslarni aniqlovchi ma’lumotlar e’lon qilinmaydi; foydalanish cheklangan manba ruxsat etilgan hajmda tavsiflanadi.

34. Dastlab kirill yozuvida nashr etilgan manbalar

Kirill yozuvidagi yozuvlar lotin yozuviga o‘tkaziladi. Muallif ismi asl nashr, ORCID yozuvi yoki boshqa ishonchli manbadagi rasmiy lotin shaklida olinadi; u bo‘lmasa yagona tan olingan transliteratsiya yondashuvi qo‘llanadi. Transliteratsiya qilingan sarlavhadan keyin kvadrat qavsda inglizcha tarjima, oxirida esa asl til, masalan (In Russian) yoki (In Uzbek) ko‘rsatiladi. Dastlab lotin yozuvida chiqqan o‘zbekcha manbalarning asl yozilishi saqlanadi.

Quyidagi namunalar shartli bo‘lib, tekshirilgan ma’lumotlar bilan almashtirilmasdan haqiqiy bibliografiyaga kiritilmaydi:

[14] Author AA. Profilaktika prestupnosti [Crime prevention]. Journal Title. Year;volume(issue):pages. (In Russian). DOI, if available.

[15] Author AA. Jinoyatchilikning oldini olish [Crime prevention]. Journal Title. Year;(issue):pages. (In Uzbek). DOI, if available.

35. Muallif bayonoti va topshirishni tasdiqlash

Topshirishni yakunlaganda yozishmalar uchun mas’ul muallif quyidagilarni tasdiqlaydi:

• qo‘lyozma original va boshqa jurnalda ko‘rib chiqilmayapti;
• ko‘rsatilgan barcha mualliflar jurnalning mualliflik mezonlariga mos;
• barcha mualliflar qo‘lyozma, mualliflar tartibi, bayonotlar va topshirish metama’lumotlarini ma’qullagan;
• moliyalashtirish, manfaatlar to‘qnashuvi, etik ma’qullash, rozilik, ma’lumotlar mavjudligi va sun’iy intellektdan foydalanishga oid barcha tegishli ma’lumotlar to‘liq oshkor etilgan;
• uchinchi tomon materiallariga zarur ruxsatlar olingan;
• mualliflar mualliflik huquqi, litsenziya, ochiq foydalanish va nashr to‘lovlari shartlarini tushunadi;
• mualliflar zarur tuzatishlar, tekshiruvlar va nashrdan keyingi choralar bo‘yicha hamkorlik qiladi.

Tasdiqlash usuli. Jurnal tasdiqni majburiy onlayn belgilash katakchalari, vaqt qayd etilgan elektron bayonot, imzolangan shakl yoki boshqa hujjatlashtirilgan elektron mexanizm orqali qayd etishi mumkin. Tahririyat alohida so‘ramasa, qog‘ozdagi imzo talab etilmaydi.

36. Mualliflik huquqi va litsenziya

Mualliflar mualliflik huquqini saqlab qoladi va jurnal hamda nashriyotchi sifatida institutga birinchi nashr, maqola va metama’lumotlarni tarqatish, indekslash va saqlash uchun zarur harakatlarga nomutlaq huquqlar beradi. Mualliflik huquqini to‘liq o‘tkazish talab etilmaydi.

Amaldagi ochiq foydalanish siyosati shartlarida nashr etilgan maqolalar Creative Commons Attribution 4.0 International — CC BY 4.0 litsenziyasi bilan tarqatiladi. Mualliflik, manba, litsenziya va o‘zgarishlar to‘g‘ri ko‘rsatilganda nusxa olish, tarqatish va moslashtirish, jumladan tijoriy foydalanishga ruxsat etiladi. Mualliflar yoki jurnal ma’qullayotgandek yolg‘on taassurot yaratilmaydi.

Uchinchi tomon materiallariga istisnolar alohida belgilanadi; zarur ruxsatlarni mualliflar oladi. Shaxsga doir ma’lumotlar va maxfiylikka oid huquqlar amal qilishda davom etadi. Litsenziya oldingi nashrlarga orqaga qaytish kuchi bilan yoki barcha bog‘liq ma’lumotlar va kodga avtomatik tatbiq etilmaydi. Batafsil qoidalar Mualliflik huquqi va litsenziyalash siyosati, Ochiq foydalanish siyosati va Materiallarni repozitoriylarda joylashtirish siyosatida berilgan.

37. Nashr to‘lovlari

Maqolaga ishlov berish uchun belgilangan to‘lov — har bir maqola uchun 100 AQSH dollari. 2026-yil 31-dekabrgacha, shu kun ham kiradi, barcha nashr xarajatlari O‘zbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti budjetidan qoplanadi; mualliflardan APC undirilmaydi.

APC qo‘llanganda to‘lov faqat maqola rasman qabul qilingandan keyin so‘raladi. Amaldagi shartlar, mumkin bo‘lgan imtiyozlar, to‘lash va qaytarish tartibi, shuningdek institut qoplash davri tugashidagi o‘tish shartlari rasmiy nashr to‘lovlari sahifasida e’lon qilinadi. Yashirin yoki oldindan e’lon qilinmagan to‘lovlarga yo‘l qo‘yilmaydi.

To‘lov, undan ozod etish va moliyaviy ko‘mak taqrizlash va tahririy qarorga ta’sir qilmaydi. APC nashriy xizmatlar uchun olinadi va qabul uchun to‘lov hisoblanmaydi. Topshirishdan oldin amaldagi shartlar bilan tanishish lozim; vakolatsiz vositachilarning va’dalari ularni o‘zgartirmaydi.

38. Qo‘lyozmani qayta ishlash

Qayta ishlash so‘ralganda muallif tuzatilgan qo‘lyozma, taqrizchining har bir izohiga batafsil bandma-band javob, kiritilgan o‘zgarishlarning aniq tavsifi va bajarilmagan har bir tavsiyaga asosli tushuntirish beradi.

O‘zgarishlar tuzatishlarni kuzatish, ajratib ko‘rsatish yoki muharrir belgilagan boshqa usul bilan belgilanadi. Bir vaqtda toza versiya ham topshiriladi; anonimlikni saqlash uchun shaxsni aniqlovchi ma’lumotlar ajratiladi. Qayta ishlangan qo‘lyozmani topshirish uning qabul qilinishini kafolatlamaydi.

39. Korrektura va yakuniy nashr

Qabuldan keyin zarur texnik va til tahriri, sahifalash, metama’lumotlar va havolalarni tekshirish hamda yakuniy fayllarni tayyorlash amalga oshiriladi. Korrektura yozishmalar uchun mas’ul muallifga yuboriladi.

Korrektura avvalo ishlab chiqarish va fakt xatolarini tuzatishga xizmat qiladi. Mualliflik, sarlavha, ma’lumotlar, usullar, natijalar yoki xulosalarning muhim o‘zgarishi tushuntirish va tahririy qarorni talab etadi hamda qayta baholashga olib kelishi mumkin. Nashr sanasini saqlash uchun muhim xatoni yashirish mumkin emas.

Korrektura tahririyat belgilagan muddatda qaytariladi; uzaytirish zarur bo‘lsa muallif oldindan murojaat qiladi. Yozishmalar uchun mas’ul muallif yakuniy versiyani barcha mualliflar ma’qullaganini tasdiqlaydi.

40. Tuzatishlar va nashrdan keyingi majburiyatlar

Nashrdan keyin muhim xato, tushirib qoldirilgan ma’lumot yoki etik muammo aniqlansa, muallif tahririyatni zudlik bilan xabardor qiladi va tekshirish hamda tuzatishda hamkorlik qiladi.

Vaziyatga qarab jurnal Tuzatishlar, maqolalarni qaytarib olish va nashrdan keyingi yangilanishlar siyosatiga muvofiq tuzatish, xavotir bildirish, maqolani qaytarib olish yoki boshqa bildirishnomani e’lon qiladi. Olib tashlash faqat belgilangan istisno holatlarda qo‘llanadi; ilmiy mazmunni yashirin almashtirishga yo‘l qo‘yilmaydi.

41. Maxfiylik

Ismlar, aloqa ma’lumotlari, tashkilotga mansublik, ORCID va boshqa ma’lumotlarga Maxfiylik to‘g‘risidagi nizom asosida zarur tahririy, nashriy va texnik maqsadlarda ishlov beriladi. Mualliflik va nashrga oid ochiq ma’lumotlar maxfiy aloqa ma’lumotlari, taqrizlar va hujjatlardan ajratiladi.

Maqola topshirish ixtiyoriy tarqatmalarga rozilikni anglatmaydi. Ishtirokchilarning shaxsga doir ma’lumotlari, imzolangan rozilik shakllari, yopiq ish materiallari va kirish kalitlari ommaviy ilova sifatida yuklanmaydi hamda xavfsiz tartib kelishilmasdan oddiy elektron pochta orqali yuborilmaydi.

42. Aloqa ma’lumotlari va hujjatni boshqarish

Qo‘lyozma tayyorlash va topshirish masalalarini «Kriminologik faoliyat» jurnali tahririyati ko‘rib chiqadi. Ta’sischi va nashriyotchi — O‘zbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti.

Ko‘rsatmalar vakolatli rahbariyat tasdiqlagach, rasmiy saytda e’lon qilingan sanadan kuchga kiradi. Sahifada sana va keyingi tahrirlar ko‘rsatiladi. Yangilanishlar bog‘liq siyosatlarga moslashtiriladi; allaqachon topshirilgan qo‘lyozmalar uchun muhim yangi talablar mualliflarga alohida tushuntiriladi.

Tahririyat elektron pochtasi: info@uzkti.uz. Murojaatda qo‘lyozma nomi yoki raqami va savol mazmunini ko‘rsating; tahririyat boshqa tartibga kelishmagan bo‘lsa, rasmiy topshirish jurnal tizimi orqali amalga oshiriladi.